Edukacja i pierwsze kroki w polityce
Jakub Michał Banaszek urodził się 24 czerwca 1991 roku w Chełmie. Jest absolwentem II Liceum Ogólnokształcącego im. Gen. Gustawa Orlicz-Dreszera w swoim rodzinnym mieście. Wykształcenie wyższe zdobył na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie ukończył prawo, studia licencjackie na kierunku zdrowie publiczne oraz studia podyplomowe z prawa medycznego. Jego edukację uzupełniają dyplomy Szkoły Biznesu Politechniki Warszawskiej, Szkoły Liderów Politycznych oraz Harvard Kennedy School Public Leadership.
Swoją działalność polityczną rozpoczął w stowarzyszeniu „Młodzi Demokraci”, będącym młodzieżówką Platformy Obywatelskiej. Z czasem jednak jego drogi z tą formacją się rozeszły, a on sam zaczął współpracować ze środowiskiem Jarosława Gowina, będąc jego asystentem w latach 2014-2015. W 2014 roku, startując z listy Prawa i Sprawiedliwości, zdobył mandat radnego warszawskiej dzielnicy Ochota.
Kariera zawodowa w administracji państwowej
Zanim na stałe związał się z samorządem, Banaszek zdobywał doświadczenie w administracji centralnej, głównie w obszarze ochrony zdrowia. W latach 2015–2017 pełnił funkcję doradcy Ministra Zdrowia Konstantego Radziwiłła. W tym okresie zyskał w ministerstwie przydomek „strażaka”, gdyż był delegowany do rozwiązywania trudnych sytuacji kryzysowych, takich jak negocjacje z protestującymi grupami zawodowymi. Jego zaangażowanie zostało docenione m.in. medalem „Zasłużony dla Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych”.
We wrześniu 2017 roku został pełnomocnikiem wojewody lubelskiego ds. rozwoju służby zdrowia, a w kwietniu 2018 roku objął stanowisko dyrektora gabinetu politycznego Minister Przedsiębiorczości i Technologii, Jadwigi Emilewicz.
Przełom: Prezydentura w Chełmie
W 2018 roku Jakub Banaszek zdecydował się na start w wyborach na prezydenta rodzinnego Chełma. W kampanii uzyskał silne poparcie czołowych polityków Zjednoczonej Prawicy, w tym Jarosława Kaczyńskiego i Jarosława Gowina. W drugiej turze wyborów zmierzył się z urzędującą od 2006 roku Agatą Fisz. Banaszek wygrał, zdobywając 50,89% głosów, co oznaczało przewagę zaledwie 457 głosów nad kontrkandydatką. Zwycięstwo to uczyniło go wówczas najmłodszym prezydentem miasta w Polsce.
Jego pierwsza kadencja upłynęła pod znakiem wyzwań, takich jak pandemia COVID-19 i kryzys uchodźczy po wybuchu wojny w Ukrainie. Mimo to, w wyborach samorządowych w 2024 roku z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, wygrywając tym razem już w pierwszej turze z wynikiem 52,65% głosów.
Działalność na szczeblu krajowym i perspektywy
Poza pełnieniem funkcji prezydenta miasta, Jakub Banaszek jest aktywny na arenie ogólnopolskiej. Został powołany przez Prezydenta RP w skład Narodowej Rady Rozwoju. Jest także założycielem i prezesem Stowarzyszenia Prezydentów Miast Polskich „Praca, Rozwój, Odpowiedzialność” oraz wiceprezesem Związku Miast Polskich.
W ostatnich latach jego nazwisko coraz częściej pojawia się w mediach w kontekście przyszłości Prawa i Sprawiedliwości. Jest wymieniany jako jeden z potencjalnych kandydatów partii na stanowisko premiera w wyborach parlamentarnych w 2027 roku. Postrzegany jest jako przedstawiciel młodego pokolenia samorządowców, który mógłby stanowić powiew świeżości i przyciągnąć nowych wyborców.
Polecany artykuł: