- Rekordowa rotacja: Od 1989 roku resortem zdrowia kierowało aż 25 osób, co oznacza, że średni czas urzędowania jednego ministra wynosi zaledwie półtora roku.
- Ofiary systemu i skandali: Większość szefów ministerstwa odchodziła w atmosferze kryzysu lub skandalu, będąc bezradnymi wobec nacisków silnego lobby i niewydolności systemu.
- Próby reform: Choć system od lat wymaga zmian, tylko nieliczni (jak Wojciech Maksymowicz, Ewa Kopacz czy Adam Niedzielski) odważyli się na wprowadzenie głębszych reform strukturalnych lub cyfrowych.
Gorące krzesło ministra zdrowia
Najdłużej, bo „aż” cztery lata, resortem zdrowia kierowało troje ministrów: Ryszard Jacek Żochowski (+56 l.) – w rządach Waldemara Pawlaka (67 l.), Józefa Oleksego (+68 l.) i Włodzimierza Cimoszewicza (76 l.), oraz Ewa Kopacz (70 l.) i Bartosz Arłukowicz (55 l.) – oboje w rządach PO–PSL. Krócej, ale stosunkowo długo, bo przez trzy lata, ministrami byli Konstanty Radziwiłł (68 l.) i Adam Niedzielski (53 l.), pracujący dla rządów Zjednoczonej Prawicy. Pozostali szefowie resortu zdrowia dość szybko żegnali się ze swoimi stanowiskami. Rekordzistką była Ewa Krajewska (46 l.) – minister w dwutygodniowym rządzie Mateusza Morawieckiego (58 l.).
Minister zdrowia ratuje posadę e-kolejką. Czy utrzyma posadę?
Jak zauważa politolog, prof. Rafał Chwedoruk (57 l.), większość ministrów zdrowia odchodziła ze stanowiska w atmosferze skandalu, mimo że niczego złego nie zrobiła. – Byli bezradni wobec nacisków lobby, które nie jest zainteresowane uporządkowaniem wielu kwestii, bo mówiąc w skrócie, na tym zarabia. Jedyne, co może zrobić minister, to zatrzymać aktualny kryzys, aby przed wyborami zapewnić elementarną stabilizację – powiedział Chwedoruk w „Expressie Biedrzyckiej” (cały wywiad publikujemy w tym wydaniu gazety na str 4-5).
Próba reformy przez rząd AWS-UW
Od 1989 r. wiadomo, że system ochrony zdrowia jest niewydolny i wymaga reformy, lecz niewielu ministrów odważyło się na jej wprowadzenie. Największe zmiany w 1999 r. wprowadził rząd AWS i Unii Wolności pod kierownictwem premiera Jerzego Buzka (86 l.). Jej autorem był minister zdrowia Wojciech Maksymowicz (71 l.). Chodziło o odejście od finansowanego z budżetu państwa systemu (model sowiecki) i wprowadzenie systemu ubezpieczeniowego. Utworzono wówczas 19 regionalnych kas chorych, które miały kontraktować usługi ze szpitalami i przychodniami. Pacjent otrzymał „książeczkę ubezpieczeniową”. Reformę wprowadzono zbyt szybko i chaotycznie. Już po kilku miesiącach pojawiły się problemy: nierówne finansowanie między województwami, kolejki i konflikty z lekarzami.
Reformę zahamował rząd SLD pod wodzą Leszka Millera (80 l.) po wyborach w 2001 r. Kasy chorych zlikwidowano w 2003 r. i powołano Narodowy Fundusz Zdrowia.
Któremu prezydentowi Polacy ufali najbardziej? Ostatnie miejsce zaskakuje
Co ciekawe, w latach 2003–2005 Ministerstwo Zdrowia przeżyło karuzelę kadrową. W ciągu dwóch i pół roku zmieniło się aż pięciu ministrów. W styczniu 2003 r. szefem resortu został Marek Balicki (73 l.), ale po trzech miesiącach stracił stanowisko, a jego miejsce zajął Leszek Sikorski (71 l.). Kadencja Sikorskiego trwała ponad rok, ale w atmosferze kryzysu w ochronie zdrowia również został zdymisjonowany. W 2004 r. na kilka tygodni ministrem został Marian Czakański (80 l.), a następnie – po dymisji Millera – Marek Balicki powrócił na stanowisko w rządzie Marka Belki (74 l.).
Ministrowie, których warto pamiętać
Na uwagę z pewnością zasłużył minister zdrowia Zbigniew Religa (+71 l.), który objął resort w 2005 r., gdy do władzy doszła koalicja PiS, Samoobrony i Ligi Polskich Rodzin. Religa przerwał chaotyczny okres ciągłych zmian, a jako szanowany kardiochirurg cieszył się sympatią społeczną. Spośród wszystkich ministrów wyróżniała się też Ewa Kopacz, która wprowadziła sporo zmian organizacyjnych w ochronie zdrowia, w tym przeprowadziła reformę ratownictwa medycznego. Później została marszałkiem Sejmu i premierem.
Na czele resortu zdrowia wyróżniał się także jej następca Bartosz Arłukowicz, który wprowadził szybką ścieżkę diagnostyki i leczenia pacjentów onkologicznych. Zapamiętać też warto Łukasza Szumowskiego (54 l.), ministra w latach 2018–2020, który był odpowiedzialny za walkę z pandemią COVID‑19. Aktywny był także jego następca Adam Niedzielski, który odszedł ze stanowiska po skandalu z ujawnieniem danych medycznych jednego z lekarzy. Do zasług Niedzielskiego należało wprowadzenie e‑recepty i portalu pacjent.gov.pl.
32
Podcasty
Playlisty tematyczne
