- W ciągu pierwszego roku działania systemu kaucyjnego zebrano 5 miliardów opakowań, osiągając skuteczność na poziomie 60-72%, co świadczy o jego dynamicznym rozwoju i zaangażowaniu społeczeństwa.
- System znacząco przyczynił się do zmniejszenia zaśmiecenia, co potwierdzają dane o 80-90% mniejszej liczbie zebranych opakowań podczas akcji sprzątania.
- System zostanie rozszerzony o jednorazowe opakowania szklane (tzw. „małpki”), a jego celem jest osiągnięcie unijnych wskaźników zbiórki na poziomie 77 proc. w tym roku i 90 proc. do 2029 roku.
System kaucyjny fizycznie działa w Polsce od 1 października 2025 r. (w pełni od 1 stycznia 2026 r.) i obejmuje butelki plastikowe (do 3 l) oraz puszki (do 1 l) z kaucją 50 gr, a także butelki szklane wielokrotnego użytku (do 1,5 l) z kaucją 1 zł. Do odzyskania kaucji nie jest wymagany paragon, ale opakowanie musi być nienaruszone. System jest zarządzany przez sześciu operatorów, których zadaniem jest organizacja logistyki i finansów.
W ciągu roku zebrano 5 miliardów butelek i puszek objętych kaucją. Skuteczność systemu oceniono na blisko 60 procent, a po uwzględnieniu przesunięcia logistycznego wzrasta ona do 72 procent. Ministra Hennig-Kloska podkreśliła, że polski system rozwija się dynamicznie, szybciej niż w innych krajach, i jest wspierany przez Polaków, co przekłada się na jego ekologiczny i ekonomiczny sens.
- Polacy rozumieją, po co jest system kaucyjny, wspierają go, są jego uczestnikami. Plastik zniknął z otoczenia, a ekonomicznie ma też system coraz większe uzasadnienie - powiedziała.
Radosław Sikorski ma radę dla Karola Nawrockiego ws. G20. Ma rację?
System przyczynił się do znaczącej redukcji zaśmiecenia, np. w akcji Czysta Odra zebrano o 80-90 proc. mniej opakowań niż rok wcześniej. Obecnie działa 65,5 tysiąca punktów zwrotu, w tym 23,5 tysiąca automatów, które odpowiadają za 90 procent zbiórek.
- Operatorzy i wprowadzający na rynek mają interes w tym, żeby zbierać jak najwięcej opakowań, dlatego że działa kolejny mechanizm finansowy, czyli opłata produktowa - podkreśliła.
Kolejne cele
System opiera się na zamkniętym obiegu kaucji, zarządzanym przez operatorów not-for-profit, którzy przeznaczają niezwrócone kaucje na funkcjonowanie i rozwój systemu. Dodatkowo, mechanizm opłaty produktowej motywuje do osiągania celów zbiórki.
- Postawiliśmy sobie bardzo ambitne cele. Chcemy, żeby w tym roku system kaucyjny zgromadził 77 proc. opakowań, które wchodzą do systemu (...). To jest cel, który mamy postawiony w ramach selektywnej zbiórki opakowań typu PET - wskazała szefowa MKiŚ.
Trwają prace nad rozszerzeniem systemu o jednorazowe opakowania szklane, tzw. „małpki”, z planowanym dwuletnim vacatio legis. Przewiduje się także usprawnienie logistyki bonów kaucyjnych poprzez wydłużenie ich ważności.