- Zmarł Andrzej Wielowieyski, współzałożyciel warszawskiego KIK-u, prawnik i wieloletni opozycjonista, który dożył 98 lat.
- Był kluczowym ekspertem i doradcą "Solidarności", aktywnie wspierając ruch demokratyczny w Polsce Ludowej.
- Odegrał istotną rolę w rozmowach Okrągłego Stołu, uczestnicząc w pracach zespołu ds. gospodarki i polityki społecznej.
- Po 1989 roku pełnił funkcje senatora i europosła, a za swoje zasługi został odznaczony Orderem Orła Białego.
Kim był Andrzej Wielowieyski? Działacz, polityk i opozycjonista
W wieku 98 lat zmarł Andrzej Wielowieyski – polityk, działacz katolicki, prawnik i jedna z najważniejszych postaci opozycji demokratycznej w PRL. O jego śmierci poinformowała w niedzielę redakcja miesięcznika „Więź”, z którą był związany przez kilkadziesiąt lat. Jego życiorys to gotowy scenariusz na film o historii Polski XX wieku – od walki w partyzantce Armii Krajowej po negocjacje przy Okrągłym Stole i budowę demokratycznych instytucji.
Urodził się 16 grudnia 1927 r. w Warszawie. Doświadczenie okupacji niemieckiej, podczas której od 1943 r. walczył w szeregach AK, ukształtowało jego patriotyczną postawę. Po wojnie, mimo nowej, komunistycznej rzeczywistości, nie zrezygnował z działalności publicznej, angażując się w Związek Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”. Ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1947 r., a następnie pracował w administracji państwowej, m.in. w Ministerstwie Skarbu i Ministerstwie Finansów, by później związać się z planowaniem gospodarczym w Warszawie.
Jego zaangażowanie w Klub Inteligencji Katolickiej w Warszawie, gdzie przez lata pełnił funkcje wiceprezesa i sekretarza, było fundamentem jego działalności publicznej. To właśnie KIK, jak sam wspominał, stanowił przestrzeń niezależności i budowania pomostu między Kościołem a odradzającym się społeczeństwem.
Gdy w sierpniu 1980 roku wybuchły strajki, Andrzej Wielowieyski był już postacią o ugruntowanym autorytecie. Został ekspertem Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej, a następnie doradcą Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność”. W 1983 roku formalnie został doradcą Lecha Wałęsy. Jego wiedza i doświadczenie okazały się bezcenne podczas przygotowań do rozmów Okrągłego Stołu, gdzie odegrał kluczową rolę w zespole do spraw gospodarki i polityki społecznej.
Transformacja ustrojowa otworzyła nowy rozdział w jego życiu. W wyborach z czerwca 1989 roku, startując z listy Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, zdobył mandat senatora. W Senacie I kadencji (1989-1991) pełnił zaszczytną funkcję wicemarszałka. Był współzałożycielem Ruchu Obywatelskiego – Akcja Demokratyczna (ROAD), a następnie członkiem Unii Demokratycznej i Unii Wolności. Przez lata zasiadał w parlamencie, zajmując się głównie sprawami gospodarczymi, budżetem i samorządem terytorialnym. W 2008 roku, po tragicznej śmierci Bronisława Geremka, objął po nim mandat w Parlamencie Europejskim.
Za swoje zasługi dla kraju był wielokrotnie honorowany. W 2011 roku Andrzej Wielowieyski został odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego najwyższym polskim odznaczeniem – Orderem Orła Białego. Otrzymał również m.in. Krzyż Walecznych, Krzyż Partyzancki oraz francuski Krzyż Kawalerski Legii Honorowej.
Podcasty
Playlisty tematyczne
