- Blackout to nagła i nieoczekiwana przerwa w dostawie energii elektrycznej, która może sparaliżować funkcjonowanie wielu instytucji i obiektów publicznych.
- Istnieje wiele potencjalnych przyczyn blackoutu, w tym zmiany klimatyczne, rosnące zapotrzebowanie na energię, brak dostępu do surowców, ataki terrorystyczne oraz błędy obsługi elektrowni.
- Warto być przygotowanym na ewentualność blackoutu poprzez zgromadzenie zapasów i niezbędnych przedmiotów.
Co to blackout?
Blackout, dosłownie "zaciemnienie" z języka angielskiego, to nagła i nieoczekiwana przerwa w dostawie energii elektrycznej na rozległym obszarze. Zjawisko to wynika z utraty napięcia w sieci elektroenergetycznej i może trwać od kilku minut do nawet kilku dni. Długotrwały brak prądu może sparaliżować wiele instytucji i obiektów publicznych, takich jak urzędy, lotniska, szpitale, sklepy czy zakłady przemysłowe. Ich funkcjonowanie zostanie poważnie zakłócone. Transport miejski również ulegnie paraliżowi – tramwaje i pociągi zatrzymają się, a brak zasilania na stacjach paliwowych uniemożliwi tankowanie pojazdów.
Przyczyny blackoutu
Analitycy wskazują na szereg czynników, które mogą doprowadzić do blackoutu. Zmiany klimatyczne powodują coraz częstsze i intensywniejsze zjawiska pogodowe, takie jak silne wiatry, ulewy czy długotrwałe upały, które mogą uszkadzać infrastrukturę energetyczną. Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną, wynikające z coraz większej liczby energochłonnych urządzeń, przy niewystarczającej produkcji energii, może prowadzić do przeciążenia sieci. Brak dostępu do surowców, zwłaszcza węgla, który odgrywa kluczową rolę w polskiej energetyce, może wywołać blackout. Problemy mogą wynikać zarówno z wyczerpywania się zasobów, jak i z zakłóceń w dostawach.
Władysław Kosiniak-Kamysz zaapelował do prezydenta. Powiedział wprost
Potencjalne ataki terrorystyczne (cyberataki, ataki konwencjonalne) na infrastrukturę energetyczną mogą doprowadzić do długotrwałego braku prądu. Ataki na infrastrukturę krytyczną, w tym energetyczną, są powszechną taktyką w konfliktach zbrojnych. Decyzje podejmowane przez inne państwa mogą mieć wpływ na stabilność dostaw energii elektrycznej. Zdarzały się również przypadki awarii elektrowni spowodowane błędami obsługi.
Czas trwania blackoutu zależy od przyczyny awarii. Drobne usterki mogą skutkować kilkunastominutowymi przerwami, natomiast poważne awarie mogą wydłużyć ten czas do kilku dni, a nawet tygodni. Największy blackout w historii Europy miał miejsce we Włoszech i części Szwajcarii, gdzie 57 milionów osób zostało pozbawionych prądu. W Polsce, w 2008 roku w Szczecinie i okolicach doszło do trzydniowego blackoutu, który dotknął około 500 tysięcy osób. Awaria, spowodowana silnym wiatrem i opadami śniegu, wyłączyła cztery linie wysokiego napięcia. Skutkiem były zamknięte szkoły, zakłady pracy, unieruchomiony transport miejski i problemy z dostawą wody.
Skutki blackoutu
W świecie rozwijającej się dynamicznie technologii, brak prądu to poważny problem, który może doprowadzić do wielu negatywnych konsekwencji. Wśród nich należy wymienić pozbawienie dostępu do wody, wynikające z braku zasilania awaryjnego w wodociągach, zamknięte placówki oświatowe, sklepy i stacje benzynowe. Ponadto, niedostępna będzie sieć komórkowa i internet, a możliwość przemieszczania się komunikacją miejską zostanie ograniczona. Pojawią się problemy z przechowywaniem żywności, która bez odpowiedniego chłodzenia zacznie się psuć, a brak dostępu do ogrzewania zimą może stanowić poważne zagrożenie, zwłaszcza w zimnych miesiąch.
Jak przygotować się na blackout?
Warto być przygotowanym na ewentualność blackoutu. Kluczem jest zachowanie spokoju i odpowiednie zaopatrzenie się w niezbędne przedmioty. W domu należy zgromadzić zapasy, które mogą okazać się kluczowe w przypadku braku prądu. Warto sporządzić listę potrzebnych rzeczy i przechowywać je w łatwo dostępnym miejscu. Warto zgromadzić zapasy wody pitnej, żywności z długim terminem przydatności, kuchenki na paliwo stałe, źródeł światła (latarki, świece, lampy naftowe), zasilania awaryjnego (przenośne stacje zasilające, panele słoneczne, agregaty prądotwórcze), ciepłych ubrań i śpiwora. Dodatkowo, zaleca posiadanie apteczki pierwszej pomocy, krótkofalówek i radioodbiorników do komunikacji oraz rozrywek niezależnych od prądu, jak planszówki czy książki. Ponadto, warto zaopatrzyć się w naładowane powerbanki, a telefony przełączyć na tryb oszczędzania baterii.
W naszej galerii zobaczysz blackout w Hiszpanii w 2025 roku: