Wojna między rządem i prezydentem będzie eskalować. Eksperci tłumaczą powody

• Prezydentura Karola Nawrockiego od początku przebiega w atmosferze ostrego sporu z rządem, czego symbolem stały się liczne weta i blokowanie nominacji.
• Relacje prezydenta z premierem i częścią ministrów są napięte, choć niekiedy pojawiają się nieformalne kontakty i gesty kurtuazji.
• Konflikt rozszerza się także na parlament, gdzie Nawrocki ściera się z nowym marszałkiem Sejmu.
• Eksperci przewidują dalszą eskalację przed wyborami. Obie strony politycznego sporu wykorzystują sytuację do budowania własnej pozycji.

Trudna kohabitacja

Problematyczną kohabitację zwiastowały zapowiedzi Karola Nawrockiego w kampanii wyborczej. – Rząd jest od tego, żeby dotrzymywać słowa, a dzisiaj obietnice nie są realizowane i na to się nie zgadzamy. Zagonię ten rząd do pracy! – mówił kandydat na prezydenta wiosną tego roku. Zaraz po wyborach, gdy okazało się, że Nawrocki pokonał Rafała Trzaskowskiego (53 l.), obawy o współpracę z nową głową państwa wyraził premier. – Plan awaryjny, zakładający trudną kohabitację, jest przygotowany. Trudno z góry zakładać, jaka będzie postawa nowego prezydenta. Gdyby wykazał chęć współpracy, będzie to pozytywne zaskoczenie – przyznał Donald Tusk (68 l.).

Podczas orędzia 6 sierpnia Nawrocki zaprosił rząd na Radę Gabinetową zwołaną na 27 sierpnia, „aby mieć pełne informacje o stanie państwa”. W jej trakcie zarzucił rządowi doprowadzenie do deficytu budżetowego. Spotkał się jednak ze zdecydowaną odpowiedzią. – Odchodzimy od PiS-owskiej drożyzny rujnującej przez lata ludzi – ripostował premier. – Rządzimy niecałe dwa lata i mamy najwyższy wzrost gospodarczy w Europie oraz jedną z najniższych stóp bezrobocia w UE. To są rekordowe rezultaty – podkreślił Tusk.

Tuż przed świętami Polacy ocenili Karola Nawrockiego. Prezydent ma powody do radości?

Nawrocki odmówił awansów i nominacji

Zaiskrzyło też, gdy Polska nie wysłała przedstawicieli do Waszyngtonu na spotkanie Donalda Trumpa (79 l.) i Wołodymyra Zełenskiego (47 l.). Kancelaria Prezydenta tłumaczyła, że Nawrocki odwiedzi USA, ale we wrześniu. Kolejny spór wywołało weto wobec ustawy wiatrakowej, która miała pozwolić na budowę turbin 500 m od domów, ale zawierała zapis o przedłużeniu zamrożenia cen energii. Prezydent natychmiast złożył własny projekt. Weta stały się zresztą jego podstawowym orężem – do początku grudnia zablokował już 16 ustaw. Inną formą naciska na rząd są dla niego nominacje, które stosuje wybiórczo. Zgodził się na awanse żołnierzy i podoficerów. – Nie mam w tym zakresie żadnych problemów, dobrze współpracuje mi się z BBN i prezydentem – mówił w TVP Info wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz (44 l.). Jednocześnie głowa państwa zablokowała awanse w służbach specjalnych oraz odmówiła 130 odznaczeń dla funkcjonariuszy ABW. Oficjalnym powodem był brak obecności szefów służb na odprawie w Pałacu Prezydenckim.

Nawrocki najczęściej atakuje Donalda Tuska, wobec innych ministrów bywa bardziej powściągliwy. Media donoszą, że Nawrocki nieoficjalnie spotyka się z wicepremierem i szefem MSZ Radosławem Sikorskim (62 l.). Widziano ich razem na Forum ONZ, gdzie rozmawiali rozbawieni. Tymczasem Sikorski coraz częściej krytykuje prezydenta. Po ataku rosyjskich sabotażystów na kolei, wypomniał mu z mównicy sejmowej, że w przemówieniu 11 listopada nie wspomniał o zagrożeniu ze wschodu, tylko atakował UE.

Oto najwięksi polityczni zwycięzcy oraz przegrani roku 2025! Polacy zdecydowali

– Insynuując, że integracja europejska jest spiskiem wymierzonym w Polskę, nie pomaga pan ani Unii, ani Polsce. Przygotowuje pan grunt pod Polexit – oskarżał szef MSZ. Czy między nimi widać porozumienie, czy konflikt? – Należy oddzielić relacje polityczne od czysto ludzkich. Do momentu, kiedy kamery nie są włączone, politycy potrafią rozmawiać i żartować. Później dochodzi do starcia. Między nimi bywają sympatie i antypatie, ale każdy wie, że polityka to gra i mają swoje role – wyjaśnia dr Bartłomiej Machnik, politolog z Akademii WSB.

Prezydent patronem paktu na prawicy

W połowie listopada marszałkiem Sejmu został Włodzimierz Czarzasty (65 l.). Natychmiast doszło do wymiany ciosów. – Szanuję decyzję parlamentu, ale głęboko się z nią nie zgadzam. Będziemy przyglądać się współpracy z nowym marszałkiem – stwierdził Nawrocki, zarzucając mu postkomunistyczne korzenie. – Prezydent nie jest bogiem. Prezydent, marszałek, premier to elementy systemu politycznego. Jeśli komuś wydaje się, że już lata, trzeba politykę sprowadzić na ziemię – odpowiedział Czarzasty, dodając, że w sprawie ustaw z Pałacu Prezydenckiego będzie stosował „marszałkowskie weto”. – Obaj politycy testują się i sprawdzają próg bólu. Konflikt będzie narastał, można spodziewać się kolejnych wet i sejmowej „zamrażarki”. Karol Nawrocki ma ambicje zostać liderem całej prawicy, a na początek patronem dla paktu senackiego, czyli koalicji PiS i Konfederacji – ocenia politolog Sergiusz Trzeciak.

- Nawrocki potrafi być kurtuazyjny wobec polityków koalicji rządzącej: przywita się, uśmiechnie, pozwoli sobie na krótki small talk i bywa miły. Jednak później następuje ostra gra z rządem i tak będzie wyglądała jego kadencja. Oczywiście druga strona działa podobnie, wykorzystując w konflikcie wszystko, co może stać się politycznym paliwem. Nie mam złudzeń, że im bliżej wyborów parlamentarnych, tym bardziej spór będzie się zaostrzał. Być może w obszarach związanych z bezpieczeństwem czy polityką zagraniczną pojawi się refleksja, że trzeba zrobić coś, co służy szerszemu interesowi kraju – dodaje Trzeciak.

Dr Bartłomiej Machnik, informuje, że zarówno rząd, jak i prezydent realizują własne cele, więc zyski z tej politycznej wojny odnotowują obie strony. Strat na razie nie widać. - Koalicja Obywatelska zyskuje w sondażach, ale pamiętajmy, że odbywa się to kosztem koalicjantów, co wciąż rezonuje w polityce. Czy te wyniki utrzymają się w kolejnych miesiącach – dopiero się przekonamy. Karol Nawrocki, choć w pewien sposób związany z PiS-em, buduje zupełnie inny styl komunikacji i prowadzenia polityki, odmienny od dotychczasowego stylu Prawa i Sprawiedliwości. Prezydent wyraźnie pracuje na własne nazwisko i konsekwentnie buduje swoją pozycję – dodaje ekspert.