Waldemar Żurek: „Rozporządzenie jest przygotowywane”
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek nie pozostawia wątpliwości: mowa nienawiści nie może być dłużej traktowana jako problem drugorzędny. Nowe regulacje mają objąć szerokie spektrum przestępstw motywowanych uprzedzeniami, bez względu na to, kogo dotyczą.
– Stosowne rozporządzenie jest przygotowywane. Wyznaczone jednostki będą mieć specjalizację w ściganiu hejtu. To będzie dotyczyło szeroko pojętego hejtu. Bez znaczenia, czy ofiarami są Ukraińcy, Żydzi, Romowie czy polski obywatel o innych poglądach – podkreślił Waldemar Żurek.
Deklaracja ta oznacza, że państwo zamierza traktować wszystkie formy przestępstw motywowanych uprzedzeniami z jednakową powagą, niezależnie od tego, w jaką grupę społeczną są wymierzone.
Jak będzie działać nowy system? Specjalne prokuratury w całej Polsce
Kluczowym elementem reformy ma być powołanie wyspecjalizowanych jednostek prokuratury. Zgodnie z ustaleniami, centralną rolę odegra Prokuratura Okręgowa Warszawa-Praga, gdzie powstanie kilkuosobowy zespół ekspertów. Będzie on zajmował się najpoważniejszymi i najbardziej skomplikowanymi sprawami dotyczącymi mowy nienawiści z całego kraju.
Docelowo system ma objąć 16 wyspecjalizowanych prokuratur, po jednej w każdym województwie. Wśród pierwszych wytypowanych jednostek, oprócz trzech w Warszawie, znalazły się między innymi prokuratury w:
- Krakowie,
- Bydgoszczy,
- Lublinie,
- Łomży.
Głównym założeniem jest, aby śledztwa w sprawach o hejt nie były prowadzone „przy okazji”, lecz trafiały do prokuratorów posiadających odpowiednią wiedzę, doświadczenie i narzędzia. Ma to zagwarantować spójność orzecznictwa oraz znacznie skrócić czas postępowań.
„Brak reakcji państwa szkodzi całemu społeczeństwu”
Prokurator Maciej Młynarczyk z Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga, który ma wejść w skład zespołu, podkreśla, że problem ma wymiar znacznie szerszy niż pojedyncze sprawy karne.
– Brak skutecznej reakcji państwa na agresję, nawet tylko werbalną, motywowaną narodowością, religią, kolorem skóry czy orientacją seksualną, szkodzi całemu społeczeństwu. Zwiększa tolerancję dla przemocy, obniża szacunek dla prawa, burzy stabilność społeczną i godzi w bezpieczeństwo państwa – zaznacza prokurator.
Kompleksowe rozwiązanie, nad którym pracuje ministerstwo, ma obejmować nie tylko zmiany organizacyjne, ale również dedykowane szkolenia dla śledczych, stworzenie podręcznika metodycznego oraz stałą wymianę doświadczeń między jednostkami.
Niepokojące dane. Skala przestępstw z nienawiści rośnie
Potrzebę pilnych zmian potwierdzają oficjalne statystyki. Dane Komendy Głównej Policji za 2024 rok pokazują wyraźny wzrost liczby przestępstw z nienawiści. Stwierdzono ich ponad 900, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu z latami poprzednimi.
Policja definiuje przestępstwo z nienawiści jako czyn, w którym motywacja sprawcy jest kluczowa. Oznacza to, że ofiara zostaje wybrana ze względu na swoje rzeczywiste lub domniemane cechy, takie jak:
- rasa,
- narodowość lub pochodzenie etniczne,
- wyznanie,
- orientacja seksualna lub tożsamość płciowa.
To właśnie te motywacje mają stać się centralnym punktem analiz w wyspecjalizowanych prokuraturach.
Donald Tusk reaguje na tragedię w Szwajcarii. Polska oferuje pomoc poszkodowanym
Nowe regulacje i współpraca międzynarodowa
Działania Ministerstwa Sprawiedliwości wpisują się również w szerszy kontekst międzynarodowy. Pod koniec 2024 roku wiceminister Żurek spotkał się z prezesem Światowego Kongresu Ukraińców Pawłem Grodem oraz ambasadorem Ukrainy Wasylem Bodnarem. Jednym z głównych tematów rozmów było zwalczanie mowy nienawiści i dezinformacji, w tym tej inspirowanej rosyjską propagandą.
W oficjalnym komunikacie resort potwierdził, że planowane działania obejmą zarówno nowe regulacje prawne, jak i systemowy rozwój kompetencji prokuratury w zakresie ścigania przestępstw z nienawiści.
Poniżej galeria zdjęć: Waldemar Żurek na przestrzeni lat. Tak zmieniał się minister sprawiedliwości
Podcasty
Playlisty tematyczne
