Spis treści
Przełom w Dublinie. Czym jest format E5 i jaką rolę odegra Polska?
Wiadomość, która może zmienić układ sił w europejskiej dyplomacji, nadeszła prosto z nieformalnego szczytu Unii Europejskiej w Dublinie. To właśnie tam, jak poinformował premier Donald Tusk, zapadła kluczowa decyzja o nowym sposobie prowadzenia rozmów pokojowych dotyczących wojny w Ukrainie. Liderzy państw członkowskich poparli ideę stworzenia nowej, wąskiej grupy negocjacyjnej.
Format E5 to nieformalna grupa pięciu państw, która w imieniu Europy ma prowadzić rozmowy z USA, Ukrainą i Rosją. W skład wchodzą Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy i Polska, które mają być odpowiedzialne za dalszy przebieg rozmów pokojowych.
Dołączenie Polski do tego grona to ogromny sukces i wyraz rosnącego znaczenia naszego kraju na arenie międzynarodowej. W pracach formatu uczestniczyć będą także liderzy kluczowych instytucji europejskich. Sam premier Donald Tusk nie krył satysfakcji z takiego obrotu spraw.
Muszę powiedzieć, ucieszyłem się, tak powiem nieskromnie, dostałem gratulacje od wielu liderów, bo Polska będzie w tym formacie odgrywała kluczową rolę.
To jasny sygnał, że głos Polski w sprawie bezpieczeństwa w regionie będzie jednym z najważniejszych przy stole negocjacyjnym.
Twarde stanowisko wobec Rosji. Jakie są warunki negocjacji?
Samo powołanie nowego formatu to jedno, ale kluczowe są warunki, na jakich rozmowy będą prowadzone. Premier Tusk był w tej kwestii jednoznaczny. Zaznaczył, że celem jest sprawiedliwy pokój, a nie pokój za wszelką cenę. Najważniejszym warunkiem, jaki stawia format E5 w negocjacjach pokojowych, jest brak zgody na jakiekolwiek ustępstwa wobec Rosji, które mogłyby naruszyć obecny porządek w Europie.
Oznacza to twardą i jednolitą postawę całej Unii Europejskiej. Głos polskiego premiera w Dublinie był zbieżny z głosami innych przywódców. Nie ma mowy o powrocie do stołu i renegocjowaniu fundamentów, na których opiera się bezpieczeństwo kontynentu. Premier Donald Tusk ujął to wprost:
A więc nie ma mowy o rewizji architektury bezpieczeństwa w Europie – to, czego domaga się Putin. Będziemy i musimy rozmawiać o pokoju na Ukrainie, sprawiedliwym, także o przyszłości Ukrainy, jeśli chodzi o UE, NATO, ale na pewno nie będziemy zgadzali się w żadnym wypadku na zmiany w architekturze bezpieczeństwa europejskiego na korzyść Rosji.
To jasny sygnał wysłany w kierunku Kremla. Europa, z Polską w jednej z głównych ról, zamierza negocjować z pozycji siły i jedności, nie pozwalając na dyktowanie warunków przez agresora.
Kto będzie prowadził rozmowy? Struktura nowego formatu
Dla wszystkich liderów było oczywiste, że jeśli ktoś ma jednoosobowo przedstawiać ustalenia grupy E5 i instytucji unijnych, powinien to być szef Rady Europejskiej. To on będzie formalnym głosem Europy przy stole negocjacyjnym. Jednak kluczowa praca będzie odbywać się na poziomie eksperckim.
Natomiast w procesie negocjacji, oprócz szefa Rady Europejskiej i szefowej KE, uczestniczyć także będą, przede wszystkim na poziomie doradców ds. bezpieczeństwa – u nas to jest Robert Kupiecki – właśnie przedstawiciele tej piątki.
Taka konstrukcja gwarantuje, że głos Polski będzie słyszalny nie tylko na najwyższym szczeblu politycznym, ale także w trakcie żmudnych, technicznych rozmów, gdzie wykuwane są szczegóły ewentualnego porozumienia. To właśnie tam zapadać będą decyzje mające realny wpływ na przyszłość bezpieczeństwa w naszym regionie.