Super Express: Sytuacja wokół tzw. resetu konstytucyjnego komplikuje się jeszcze bardziej. W Belwederze trwają prace nad wspólnym projektem i według Zbigniewa Boguckiego zgoda uczestników rozmów jest na poziomie 70 proc. W spotkaniach nie biorą jednak udziału KO, Lewica i Unia Centrum. Z kolei wczoraj PSL rozpoczęło konsultacje społeczne dotyczące własnej propozycji. Na czym stoimy?
Jakub Stefaniak: Zaprosiliśmy nie tylko wszystkie środowiska polityczne, ale przede wszystkim eksperckie, czyli prawników i NGO-sy. Nasz prejekt jest projektem bazowym, który przez wielu, także polityków, został oceniony jako najdalej idący i umożliwiający rozwiązanie kryzysu konstytucyjnego, z którym się dzisiaj mierzymy. Ale uporządkujmy fakty: ten kryzys wywołało PiS.
Pan Zbigniew Bogucki prowadzący negocjacje „prezydenckie”, także z Ludowcami, stawia zupełnie inną diagnozę.
Pan Bogucki nie był w stanie tego wypowiedzieć, jest przecież członkiem PiS i pewnie dlatego nie przeszło mu to przez gardło. Ale fakty dla PiS niestety są takie, że to właśnie oni wywołali kryzys w 2016 r., który doprowadził do kompletnego paraliżu TK. Nie orzekał, nie było nawet budżetu, a pan Święczkowski przychodził do pracy chyba po to, żeby zbijać bąki. Jedyne rozpatrywane projekty ustaw to były te, na których zależało PiS-owi. Teraz jednak sytuacja zmieniła się diametralnie, bo Trybunału weszli nowi, wybrani przez Sejm sędziowie, którzy mają za zadanie, tu i teraz, TK uruchomić. To tak, jakbyśmy wzięli korbę do Żuka i kręcili nią tak, żeby silnik zapalił i Żuk mógł pojechać. Jest ponad 1,1 tys. spraw, które są prawie lub kompletnie nieruszone. To jest tu i teraz. Natomiast to nie rozwiązuje konfliktu i kryzysu konstytucyjnego. Dlatego PSL, tak jak 10 lat temu, wyszło z inicjatywą, żeby za 5 czy 9 lat, jak się zmieni władza, sytuacja nie wróciła do takiej, z jaką mamy obecnie do czynienia. Więc my mówimy: tu i teraz działają sędziowie, za którymi także głosowaliśmy, ale musimy doprowadzić do rozwiązania, które nie pozostawi wątpliwości na przyszłość.
Pierwsza Dama dla "SE": Przyszłość naszych dzieci tworzy się dzisiaj. Marta Nawrocka o zagrożeniach dla dzieci w sieci
Rozwiązanie, którego nikt nie podważy w przyszłości? O słodka naiwności można powiedzieć.
Nie.
Przecież wielokrotnie pan mówił, nawet w rozmowach ze mną, że nie ma takiego rozwiązania prawnego, którzy politycy posiadający złą wolę nie podważą, przepisów, których nie nadużyją. Skąd w PSL przekonanie, że osoby, które uznajecie za odpowiedzialne za kryzys konstytucyjny nie doprowadzą do niego po raz kolejny?
Nikt nie jest naiwny i doskonale wiemy, że oni się nie zmienią. Dlatego nasz projekt mówi „sprawdzam” wszystkim tym, którzy twierdzą, że troszczą się o stan państwa i stawiają go ponad interes partyjny. Nigdy nie powiedziałem, że Jarosław Kaczyński nagle schowa widły, odpiłuje sobie rogi i zostanie aniołem.
To jaki sens ma państwa działanie?
Taki, że złożony przez nas projekt jest pewnego rodzaju polityczną pułapką dla tych, którzy mają nieszczere intencje. Mówią, że Trybunał nie może być „łupem politycznym”. Więc jeśli przedstawiamy społeczeństwu projekt będący parasolem ochronnym przed taką sytuacją, to musimy zaproponować w nim takie przepisy, które dadzą udział wszystkim. Odnowy TK nie da się zrobić bez partii koalicyjnych, bez opozycji, bez marszałka Sejmu i bez prezydenta. Wszyscy będą musieli być w ten proces zaangażowani i będą się musieli w jakiś sposób porozumieć.
PSL proponuje żeby prezydent osobiście podejmował decyzje, których sędziów akceptuje, a których nie. Przecież to jest pomieszanie porządków podziału władz?
To jest kwestia propozycji, której filozoficzne założenie przedstawiłem przed chwilą. To ma doprowadzić do sytuacji, w której nikt za jakiś czas nie powie, że Trybunał jest upolityczniony.
Ale decydować ostatecznie ma prezydent, może w takim razie to samo zróbcie w kwestii ambasadorów?
W tym projekcie każdy ma swoją rolę, ale zaznaczam, że on cały czas jest konsultowany z prawnikami, którzy też widzą problem. Wielu się zgadza z tym, co mówi PSL, czyli że sytuacja doraźna nie rozwiązuje kryzysu. Zdiagnozowaliśmy przyczynę, a teraz trzeba usiąść i wspólnie wypracować metodę żeby stan rzeczy naprawić. Tyle.
Ale sam pan przed chwilą powiedział, że nie ma złudzeń, że siły polityczne, z którymi o tym rozmawiacie, się nie zmienią.
Więc trzeba zastosować taki mechanizm żeby nie mieli wyjścia. Inaczej opinia publiczna ich po prostu zlinczuje. I my do tego dążymy. To też nie jest tak, że ktoś jest tu nieomylny. Jeśli nasza propozycja w toku konsultacji społecznych zostanie w jakiś sposób skorygowana, to kolejny etap będziemy mieli za sobą. (…)
O jakim więc projekcie mówi Zbigniew Bogucki po rozmowach z PSL, PiS, Rozwojem Plus, Razem, Polską2050, Konfederacją i partią Brauna?
Może mówić o projekcie PSL…
…nie mówi o nim.
To nie wiem o jakim projekcie mówi.
To nad czym pracujecie podczas konsultacji z ministrem Boguckim?
Nad projektem PSL, który jest dla nas projektem wyjściowym. Jeśli pan Bogucki przedstawi nam inny, to jest jego wola. (…) Nie wiem co mu się nie podoba w naszym projekcie, nie brałem udziału w spotkaniu. Pewnie walczy o to żeby jak największe kompetencje miał w tym projekcie prezydent, ale tak też nie może być, bo to burzy jego założenie.
Tak czy inaczej, żeby wprowadzić do porządku prawnego którykolwiek z tych projektów, trzeba zmienić konstytucję.
Takie jest założenie.
Ale przecież pan wie ile potrzeba głosów do zmiany ustawy zasadniczej?
Ale to nie jest kwestia na „tu i teraz”. Mówiłem wyraźnie, że rozmawiamy o dalszej perspektywie, nie dzisiaj, nie jutro, nie pojutrze. Tego się nie da zrobić „ot tak” i doskonale wszyscy o tym wiemy. Mówimy o, już prawdopodobnie, perspektywie kolejnej kadencji, bo wiele osób mówi, że nie uda się tego przeprowadzić do końca obecnej. Wszystko zależy od tego kto i w jakiej konfiguracji znajdzie się w kolejnym Sejmie. Mam wrażenie, że dzisiaj największym hamulcowym tego wszystkiego jest PiS i Jarosław Kaczyński, który broni tego „swojego” TK jak niepodległości.
A premier?
Premier powiedział jasno, że ma zaufanie do Władysława Kosiniaka-Kamysza, a po drugie wie jakie są jego intencje. Doskonale pani wie, że oni ze sobą rozmawiają, chyba najczęściej w tym rządzie. (…) Pan premier Władysław Kosiniak-Kamysz gra czysto, a jego najbliższym partnerem w koalicji jest bez wątpienia pan premier Donald Tusk. (…)
Rozmawiała Kamila Biedrzycka