Rekordowa emerytura w Polsce to 51,4 tys. zł. Dlaczego inni dostają zaledwie 2 grosze?

Rekordowa emerytura w Polsce to 51,4 tys. zł. Dlaczego inni dostają zaledwie 2 grosze?

Dane dotyczące wysokości świadczeń emerytalnych w Polsce mogą budzić zdumienie. Pokazują one, że system, choć oparty na wspólnych zasadach, w praktyce generuje wyniki o niewyobrażalnej rozpiętości. Analiza tych skrajnych przypadków pozwala jednak zrozumieć kluczowe mechanizmy, od których zależy przyszłość finansowa milionów Polaków.

Rekordzista z ZUS – kim jest osoba z najwyższą emeryturą w Polsce?

Według najnowszych informacji udostępnionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na koniec grudnia 2025 roku najwyższe świadczenie emerytalne w kraju wynosiło 51,4 tys. zł brutto miesięcznie. Otrzymuje je mężczyzna, który udowodnił ZUS-owi aż 67 lat stażu pracy.

To kluczowa informacja, która tłumaczy wysokość tego świadczenia. W obecnym systemie emerytalnym (tzw. systemie zdefiniowanej składki, obowiązującym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.) wysokość emerytury zależy bezpośrednio od dwóch czynników:

• Sumy zwaloryzowanych składek zgromadzonych na indywidualnym koncie w ZUS.
• Średniego dalszego trwania życia w momencie przejścia na emeryturę (wg tablic GUS).

Rekordzista przez 67 lat regularnie odprowadzał składki, gromadząc ogromny kapitał. Co więcej, przechodząc na emeryturę w bardzo późnym wieku, znacząco skrócił statystyczny okres pobierania świadczenia, co przełożyło się na jego bardzo wysoką miesięczną kwotę.

Na drugim biegunie – emerytura w wysokości 2 groszy

W opozycji do rekordowego świadczenia stoją tzw. emerytury groszowe. Z danych ZUS wynika, że najniższa wypłacana kwota to zaledwie 2 grosze. Takie świadczenie otrzymują dwie osoby: kobieta, która w całym swoim życiu przepracowała na oskładkowanej umowie zaledwie jeden dzień, oraz mężczyzna, którego udokumentowany staż pracy wyniósł jeden miesiąc.

W tych przypadkach symboliczna wysokość świadczenia jest bezpośrednim wynikiem odprowadzenia minimalnych, niemal zerowych składek. Osoby te nie nabyły prawa do gwarantowanej emerytury minimalnej, ponieważ nie spełniły warunku dotyczącego wymaganego stażu pracy.

Skąd tak drastyczne różnice w świadczeniach? Kluczowy jest staż pracy

Porównanie obu skrajnych przypadków doskonale ilustruje fundamentalną zasadę nowego systemu emerytalnego: im dłużej pracujemy i im wyższe składki odprowadzamy, tym wyższa będzie nasza emerytura. Każdy rok dodatkowej pracy nie tylko zwiększa zgromadzony kapitał, ale także skraca prognozowany okres pobierania świadczenia, co podwójnie wpływa na jego wysokość.

Problem emerytur groszowych jest coraz bardziej widoczny. Zgodnie z danymi ZUS, ich liczba wzrosła od 2011 roku z poziomu 23,9 tys. do 433,1 tys. w 2024 r. Oznacza to, że w 2024 roku stanowiły one już niemal 10% wszystkich nowo przyznanych emerytur. Główną przyczyną tego zjawiska jest praca na umowach cywilnoprawnych, od których nie odprowadzano składek (tzw. umowy śmieciowe) lub bardzo krótkie okresy legalnego zatrudnienia. 

Krytyka Trumpa i polityczna burza. Przydacz staje w obronie prezydenta

Waloryzacja emerytur 2026 – ile wyniesie podwyżka?

Niezależnie od wysokości świadczenia, wszystkich emerytów i rencistów w marcu czeka coroczna waloryzacja. Rząd w czerwcu 2025 roku zaproponował, aby w 2026 roku świadczenia wzrosły o wskaźnik wynoszący co najmniej 4,9 proc.

Co to oznacza w praktyce?

Przy takim założeniu najniższa gwarantowana emerytura wzrosłaby o 92,07 zł, czyli z 1878,91 zł do 1970,98 zł brutto.Każde świadczenie zostałoby pomnożone przez ostateczny wskaźnik waloryzacji.Ostateczna wartość wskaźnika będzie znana na początku lutego 2026 roku, gdy Prezes GUS opublikuje dane o inflacji i realnym wzroście wynagrodzeń za 2025 rok. Na tegoroczną waloryzację w budżecie państwa zabezpieczono kwotę około 22 mld zł. 

Jaka jest najniższa gwarantowana emerytura w 2025 roku?

Warto podkreślić, że osoby otrzymujące emerytury groszowe nie mają prawa do najniższego gwarantowanego świadczenia. Od 1 marca 2025 roku najniższa emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna i socjalna wynosi 1878,91 zł brutto.

Aby otrzymać gwarancję wypłaty co najmniej tej kwoty, należy spełnić łącznie dwa warunki:

• Osiągnąć wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn).
• Posiadać wymagany staż ubezpieczeniowy (okresy składkowe i nieskładkowe), który wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet lub 25 lat dla mężczyzn.

Brak wymaganego stażu pracy oznacza, że ZUS wyliczy emeryturę wyłącznie na podstawie zgromadzonego kapitału, nawet jeśli będzie to kwota rzędu kilku groszy.