- Najnowszy sondaż ujawnia, że kwestia Orderu Orła Białego dla prezydenta Wołodymyra Zełenskiego budzi w Polsce ogromne emocje.
- Aż 52% Polaków opowiada się za odebraniem ukraińskiemu przywódcy najwyższego polskiego odznaczenia, z czego 36% ma w tej sprawie "zdecydowane tak".
- Sprawdź, co wpływa na tak spolaryzowane opinie i dlaczego Polacy oczekują wyjaśnień w drażliwych kwestiach.
Sondaż dla „Super Expressu”. Polacy ocenili sprawę Zełenskiego
Najnowszy sondaż dla „Super Expressu” pokazuje, jak mocno kwestia relacji polsko-ukraińskich i pamięci historycznej wpływa dziś na społeczne emocje. Ankietowanych zapytano, czy Wołodymyr Zełenski powinien zostać pozbawiony Orderu Orła Białego.
Wynik jest jednoznaczny. 36 proc. badanych odpowiedziało „zdecydowanie tak”, a kolejne 16 proc. wybrało odpowiedź „raczej tak”. Łącznie daje to 52 proc. wskazań za odebraniem odznaczenia.
Prokuratura wzięła się za hejt na córkę Nawrockiego. Pisali aż do USA i Chin
Przeciwnego zdania jest mniej niż jedna czwarta respondentów. 13 proc. ankietowanych odpowiedziało „raczej nie”, a 11 proc. „zdecydowanie nie”. Razem to 24 proc. głosów przeciw pozbawieniu Zełenskiego Orderu Orła Białego.
Równie wysoki jest odsetek niezdecydowanych. 24 proc. badanych wskazało odpowiedź „trudno powiedzieć”.
Ponad połowa za odebraniem orderu
Order Orła Białego jest najwyższym polskim odznaczeniem państwowym. Przyznawany jest za wybitne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej. Wołodymyr Zełenski został nim uhonorowany w 2023 roku, w czasie wojny obronnej Ukrainy przeciwko Rosji i w okresie bardzo silnego wsparcia Polski dla Kijowa.
Najnowszy sondaż pokazuje jednak, że społeczny odbiór ukraińskiego prezydenta w Polsce nie jest już tak jednoznaczny jak na początku pełnoskalowej rosyjskiej agresji. W tle są narastające spory historyczne, emocje wokół Wołynia, napięcia w relacjach politycznych oraz dyskusje o tym, jak daleko powinno sięgać polskie wsparcie dla Ukrainy.
Najbardziej wymowny jest wynik odpowiedzi „zdecydowanie tak”. Wybrało ją aż 36 proc. ankietowanych. To oznacza, że znaczna część badanych nie tylko dopuszcza możliwość odebrania Zełenskiemu orderu, ale ma w tej sprawie wyrobione, twarde stanowisko.
Duża grupa niezdecydowanych
Sondaż pokazuje również drugą ważną rzecz: jedna czwarta badanych nie chce albo nie potrafi zająć jednoznacznego stanowiska. Odpowiedź „trudno powiedzieć” wskazało 24 proc. respondentów.
W tej grupie mogą być osoby, które krytycznie oceniają część decyzji władz Ukrainy, ale nie chcą, by spór historyczny przekładał się na symboliczne gesty wobec państwa walczącego z Rosją. Mogą być też wyborcy, którzy uznają, że Order Orła Białego jest sprawą zbyt poważną, by rozstrzygać ją pod wpływem bieżących emocji.
Ten wynik pokazuje, że temat nie dzieli opinii publicznej wyłącznie na dwa proste obozy. Obok wyraźnej większości opowiadającej się za odebraniem odznaczenia jest też duża grupa, która widzi wagę sprawy, ale nie chce jednoznacznie przesądzać, co powinno się stać.
Order Orła Białego i trudne relacje z Ukrainą
Dyskusja o Orderze Orła Białego dla Wołodymyra Zełenskiego pojawia się w momencie, gdy relacje polsko-ukraińskie są coraz częściej obciążane sporami historycznymi. Szczególne emocje budzi pamięć o rzezi wołyńskiej i ocena Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Dla Polski sprawa Wołynia pozostaje jedną z najboleśniejszych kart XX wieku. Dla Ukrainy, która nadal broni się przed rosyjską agresją, polityka historyczna bywa częścią budowania własnej tożsamości i opowieści o walce z imperialną Moskwą. Problem zaczyna się wtedy, gdy symbole ważne dla jednej strony ranią pamięć drugiej.
Właśnie w takim kontekście pojawia się pytanie o najwyższe polskie odznaczenie dla ukraińskiego prezydenta. Dla części Polaków wsparcie Ukrainy w wojnie z Rosją nie może oznaczać milczenia w sprawach historycznych. Dla innych odebranie Zełenskiemu orderu byłoby gestem zbyt daleko idącym i politycznie ryzykownym.
Sygnał ostrzegawczy dla polityków
Wyniki badania są ważnym sygnałem dla polskich władz. Pokazują, że temat Ukrainy przestał być społecznie oczywisty i coraz częściej wymaga od polityków precyzyjnego języka. Polacy mogą popierać pomoc dla państwa napadniętego przez Rosję, a jednocześnie domagać się szacunku dla polskiej pamięci historycznej.
Tego napięcia nie da się już sprowadzić do prostego podziału na zwolenników i przeciwników Ukrainy. Sondaż dla „Super Expressu” pokazuje raczej zmęczenie, rozczarowanie i potrzebę jasnych gestów ze strony Kijowa w sprawach, które dla Polaków pozostają wyjątkowo bolesne.
Decyzja w sprawie Orderu Orła Białego nie zależy od sondażu. Badanie pokazuje jednak, jak nastroje społeczne przesuwają się w sprawie, która jeszcze kilka lat temu wydawała się zamknięta.
Poniżej galeria zdjęć: Premier Donald Tusk rozpoczął wizytę w Kijowie. Spotkał się z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim