180 mld na obronę Polski
SAFE (Security Action for Europe) to unijny program pożyczkowy o wartości 150 mld euro, którego celem jest szybkie wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego oraz zwiększenie zdolności państw UE do reagowania na zagrożenia militarne i infrastrukturalne. Mechanizm opiera się na tanich, długoterminowych pożyczkach z wieloletnią karencją, które mają umożliwić państwom członkowskim przyspieszenie zakupów uzbrojenia, modernizację armii oraz rozwój krajowych firm zbrojeniowych.
Prezes NBP pod lupą. Czy poparcie dla "SAFE 0 proc." zaprowadzi go przed Trybunał Stanu?
Polska ma być największym beneficjentem programu. Z puli 150 mld euro aż 43,7 mld euro (ok. 180 mld zł) ma trafić właśnie do naszego kraju — najwięcej spośród wszystkich państw UE. Pozostałe środki miały zostać podzielone między 18 innych państw, które zgłosiły zapotrzebowanie na finansowanie w ramach SAFE. Finansowanie ma objąć m.in. systemy antydronowe, modernizację artylerii, obronę powietrzną i przeciwrakietową, a także infrastrukturę wojskową i elementy bezpieczeństwa wewnętrznego.
Miliard dolarów na współpracę z Polską. Kanada chce wykorzystać SAFE
Aby Polska mogła skorzystać z programu, konieczne było przyjęcie ustawy umożliwiającej Bankowi Gospodarstwa Krajowego zaciągnięcie i obsługę unijnych pożyczek. Ustawa została uchwalona przez parlament, jednak prezydent ją zawetował. W uzasadnieniu decyzji Karol Nawrocki wskazał, że SAFE — jego zdaniem — zagraża suwerenności i bezpieczeństwu ekonomicznemu państwa.
Kolejna chętnych po wecie Nawrockiego
– Będzie trudniej, czasami wolniej (…), ale weto prezydenta nas nie zatrzyma – zapewnił premier Donald Tusk. Rząd na nadzwyczajnym posiedzeniu przyjął uchwałę pozwalającą uruchomić program „Polska Zbrojna”. Z kolei ministrowie obrony oraz finansów zostali przez rząd upoważnieni do podpisania umowy o SAFE. Kiedy to może nastąpić?
– Myślę, że po Wielkanocy podpiszemy umowę. Trwają ostatnie ustalenia z Komisją Europejską – poinformowała nas Magdalena Sobkowiak‑Czarnecka, pełnomocnik rządu ds. instrumentu SAFE. – W wyniku weta pana prezydenta ustawiła się kolejka państw, które chciały wziąć naszą część SAFE. Chcę wszystkich uspokoić. Polska jest i będzie częścią SAFE i 43,7 mld euro trafi do Polski i będzie wydawane w większości w naszym przemyśle zbrojeniowym – dodała Sobkowiak‑Czarnecka.