- Posłowie zwracają uwagę na umowę z Ukrainą, która pozwala na łączenie okresów ubezpieczenia z obu krajów przy ustalaniu prawa do emerytury.
- Kluczowe pytanie dotyczy tego, czy nawet jedna składka odprowadzona w Polsce wystarczy, by ubiegać się o dopłatę do najniższej polskiej emerytury.
- W interpelacji pojawiły się również pytania o skalę zjawiska oraz propozycje zaostrzenia przepisów, np. przez wprowadzenie minimalnego stażu pracy w Polsce.
Jak działa mechanizm łączenia składek? Posłowie chcą wyjaśnień
W debacie publicznej powraca temat zasad przyznawania polskich emerytur obywatelom Ukrainy. Posłowie Jan Warzecha, Krzysztof Sobolewski, Ewa Leniart i Rafał Weber w swojej interpelacji do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej wskazują na potencjalny problem. Chodzi o umowę między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym z 2012 roku, która pozwala na sumowanie okresów ubezpieczenia z obu państw.
Zdaniem posłów, w praktyce może to prowadzić do sytuacji, w której obywatel Ukrainy z wieloletnim stażem pracy w swoim kraju, ale zaledwie symbolicznym – np. jednodniowym – okresem opłacania składek w Polsce, może uzyskać prawo do dopłaty. Jeśli suma jego polskiego i ukraińskiego świadczenia jest niższa od polskiej emerytury minimalnej, a osoba ta mieszka w Polsce, ZUS może być zobowiązany do wyrównania tej kwoty.
Ilu Ukraińców pobiera świadczenia z ZUS? Parlamentarzyści pytają o liczby
Autorzy interpelacji chcą poznać skalę zjawiska. Zwrócili się do resortu z prośbą o przedstawienie konkretnych danych. Pytają, ilu obywateli Ukrainy obecnie otrzymuje emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i jak wielu z nich korzysta z mechanizmu dopłaty do wysokości najniższego świadczenia w Polsce.
Posłowie chcą również wiedzieć, jakie były koszty wypłaty dodatkowych świadczeń, takich jak trzynasta i czternasta emerytura, dla tej grupy świadczeniobiorców w latach 2019-2026. Te dane mają pokazać, jakie obciążenie dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i budżetu państwa generuje obecny system.
Czy rząd zmieni przepisy? Propozycja wprowadzenia minimalnego stażu pracy w Polsce
W interpelacji pojawia się kluczowe pytanie o przyszłość obecnych regulacji. Posłowie dociekają, czy ministerstwo planuje podjąć rozmowy z Ukrainą w celu zmiany umowy lub czy zamierza wprowadzić zmiany w prawie krajowym. Ich zdaniem, prawo do dopłaty finansowanej przez polskich podatników powinno być uzależnione od realnego wkładu w polski system ubezpieczeń.
Parlamentarzyści sugerują konkretne rozwiązania. Pytają, czy rząd rozważa wprowadzenie minimalnego okresu ubezpieczenia w Polsce, np. pięcioletniego lub dziesięcioletniego, jako warunku do uzyskania dopłaty. Inne propozycje to proporcjonalne ustalanie wysokości wyrównania lub ograniczenie prawa do pełnych dodatkowych świadczeń rocznych w przypadkach, gdy polska emerytura została wyliczona na podstawie symbolicznego stażu pracy.
Interpelacja posłów została skierowana do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. Odpowiedź resortu wyjaśni, jak w praktyce stosowane są przepisy polsko-ukraińskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym oraz czy rząd bierze pod uwagę ewentualną modyfikację obecnych zasad.