- Święto Wojska Polskiego obchodzone jest 15 sierpnia i upamiętnia zwycięską Bitwę Warszawską z 1920 roku, kluczowe starcie wojny polsko-bolszewickiej, które ocaliło niepodległość Polski.
- Święto to ma długą historię, sięgającą II Rzeczypospolitej, kiedy to zostało ustanowione w 1923 roku jako "Święto Żołnierza" na pamiątkę kontrofensywy pod Wieprzem.
- W okresie PRL obchody 15 sierpnia zostały zaniechane z przyczyn politycznych i zastąpione innymi datami, a następnie przywrócone ustawą sejmową w 1992 roku.
Od momentu odzyskania niepodległości w 1918 roku, Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej konsekwentnie pielęgnowały swój historyczny rodowód i tradycje. Przejawiało się to w symbolice, nazewnictwie, ceremonialach oraz wewnętrznej strukturze armii, podkreślając ciągłość państwowości i istnienia jej zbrojnego ramienia. Kultywowanie tradycji oręża polskiego odgrywało istotną rolę w integrowaniu wojska oraz umacnianiu jego więzi ze społeczeństwem. Szczególnym wyrazem tego były uroczyście obchodzone święta wojskowe w II Rzeczypospolitej, do których współcześni żołnierze Wojska Polskiego wciąż nawiązują.
Święto Żołnierza w II Rzeczypospolitej
W okresie międzywojennym ustanowiono Święto Żołnierza, mające na celu upamiętnienie heroicznych walk o niepodległość Ojczyzny prowadzonych w 1920 roku. Wybór 15 sierpnia nie był przypadkowy – tego dnia, w godzinach nocnych, pierwsze oddziały 21 Dywizji Górskiej rozpoczęły forsowanie rzeki Wieprz pod Kockiem. Był to początek zwycięskiej kontrofensywy, która doprowadziła do rozbicia wojsk rosyjskiego Frontu Zachodniego pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego. Ustanowienie Święta Żołnierza zostało formalnie usankcjonowane rozkazem Ministra Spraw Wojskowych gen. broni Stanisława Szeptyckiego nr 126 z dnia 4 sierpnia 1923 roku.
- W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz. W rocznicę wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą święci się pamięć poległych w walkach z wiekowym wrogiem o całość i niepodległość Polski - czytamy w dokumencie.
Defilada Wojska Polskiego pod znakiem sporu o SAFE. Rząd uderzy w Karola Nawrockiego?
Rozkaz szczegółowo regulował również program obchodów. W przeddzień święta, o godzinie 20:00, capstrzyk orkiestr wojskowych na ulicach miast garnizonowych. Następnego dnia w każdym garnizonie, o godzinie 9:00, przegląd wojsk połączony z nabożeństwem i błogosławieństwem, a po południu odbywały się uroczystości o charakterze ogólnonarodowym. Na koniec odbywał się uroczysty wieczorny apel o godzinie 22:30 w obecności oficera, mający na celu utrwalenie w oddziałach pamięci poległych towarzyszy broni.
Zmiany w okresie PRL
Święto Żołnierza, choć nigdy formalnie nie odwołane równorzędnym aktem prawnym, było uroczyście obchodzone w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie oraz w ludowym Wojsku Polskim do 1946 roku. W kolejnych latach zaniechano jego obchodów ze względu na polityczne uwarunkowania powojenne, ponieważ przypominało ono o zwycięstwie Wojska Polskiego nad Armią Czerwoną, postrzeganą jako "bratnia".
W latach 1947–1950 Wojsko Polskie świętowało 9 maja, w rocznicę zakończenia II wojny światowej w Europie według czasu moskiewskiego, co zbiegało się z Narodowym Świętem Zwycięstwa i Wolności. Następnie, od 7 października 1950 roku do 13 sierpnia 1992 roku, Dniem Wojska Polskiego był 12 października, upamiętniający rocznicę bitwy pod Lenino z udziałem 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Po raz ostatni to święto obchodzono 12 października 1989 roku. W latach 1990–1992 obchody Święta Wojska Polskiego połączono z rocznicą uchwalenia Konstytucji 3 Maja.
Ustawa sejmowa z dnia 30 lipca 1992 roku przywróciła obchody Święta Wojska Polskiego w dniu 15 sierpnia. Jeszcze tego samego roku, po raz pierwszy od dekad, odbyły się centralne uroczystości przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
Współczesne obchody
Corocznie 15 sierpnia we wszystkich kościołach polowych w Polsce odprawiane są uroczyste Msze Święte w intencji poległych na polu chwały. Na cmentarzach pamięć żołnierzy czci Apel Poległych, natomiast przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odbywa się honorowa zmiana warty z udziałem najwyższych władz państwowych.
Szczególnie znaczące były obchody w 2007 roku, kiedy to 15 sierpnia miała miejsce defilada nawiązująca do tradycji II Rzeczypospolitej. Była to pierwsza tak duża defilada w powojennej historii Polski od 1974 roku. Około stu pojazdów i tysiąca żołnierzy, w tym reprezentacyjny pododdział francuski, przemaszerowało Alejami Ujazdowskimi w Warszawie. Nad trasą defilady przelatywały samoloty i śmigłowce. Uroczystości rozpoczęły się od przeglądu oddziałów dokonanego przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego, który odbierał defiladę sprzed Belwederu. Widzowie tłumnie gromadzili się, aby podziwiać to widowisko. Współczesne obchody często wzbogacają również pokazy lotnicze, jak na przykład występ zespołu akrobacyjnego Biało-Czerwone Iskry w 2015 roku.
W naszej galerii zobaczysz defiladę wojskową z 2025 roku:
53
Podcasty
Playlisty tematyczne
