- Prezydent Karol Nawrocki i prezes NBP Adam Glapiński przedstawili program "SAFE 0 proc." mający na celu zapewnienie 185 mld zł na modernizację armii bez odsetek, jako alternatywę dla unijnego programu SAFE.
- Politycy związani z rządem wyrażają sceptycyzm wobec "SAFE 0 proc.", choć deklarują otwartość na dodatkowe środki, pod warunkiem, że nie będą one alternatywą dla unijnego programu SAFE. Opozycja, zwłaszcza politycy PiS, entuzjastycznie przyjęli inicjatywę.
- W sieci pojawiły się sugestie, że propozycja "SAFE 0 proc." może być związana ze spotkaniem prezesa NBP z ambasadorem USA w Polsce, co wywołało komentarze o potencjalnym lobbingu.
W środę 4 marca Karol Nawrocki i prezes NBP Adam Glapiński ogłosili przygotowanie programu "SAFE 0 proc.", który ma stanowić "konkretną, polską, bezpieczną i suwerenną alternatywę" dla unijnego programu SAFE. Jak podkreślił prezydent, inicjatywa ta "nie będzie wiązała się z żadnymi odsetkami finansowymi". Głównym celem programu jest zagwarantowanie 185 mld zł na dozbrojenie polskiej armii oraz wsparcie innych służb. Prezydent Nawrocki zapowiedział również konsultacje w tej sprawie z premierem Donaldem Tuskiem i szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem.
Reakcje rządu
Propozycja prezydenta i prezesa NBP, choć jeszcze nie w pełni sprecyzowana, wywołała natychmiastową falę komentarzy. Większość polityków związanych z rządem wyraża sceptycyzm, choć niektórzy deklarują otwartość na dodatkowe pieniądze, pod warunkiem, że nie będą one alternatywą dla unijnego programu SAFE.
Marcin Kierwiński, szef MSWiA, na platformie X stwierdził: "Programu SAFE nie da się zastąpić. Bo jest konkretny, opracowany i korzystny finansowo. Program SAFE można oczywiście uzupełnić kolejnymi. Jeśli są na to środki i podstawy prawne. MON i MSWiA przyjmą te pieniądze z radością. Potrzeb jest sporo. Bezpieczeństwa nie da się wycenić".
Podobnie wypowiedział się Władysław Kosiniak-Kamysz, szef MON: "Program SAFE daje najszybsze i konkretne środki na modernizację polskiej armii dlatego wojskowi, przemysł zbrojeniowy oraz wszyscy, którym na sercu leży wzmocnienie siły naszej armii, apelują i liczą na podpis pod ustawą przez prezydenta. Jeśli jednak pojawią się kolejne instrumenty finansowania armii, Wojsko Polskie tylko na tym zyska. Nie jako alternatywa dla SAFE, ale dodatkowe środki wzmacniające bezpieczeństwo".
Władysław Kosiniak-Kamysz zaapelował do prezydenta. Powiedział wprost
Jednakże, znacznie ostrzejsza krytyka płynie od innych polityków koalicji rządzącej. Robert Kropiwnicki, poseł KO, nazwał pomysł "SAFE 0 proc." "fatamorganą", dodając: "Nawrocki z Glapińskim tworzą iluzje programu, którego celem jest jedynie uzasadnienie do weta rujnującego polskie bezpieczeństwo".
Izabela Bodnar, była posłanka Polski 2050, skomentowała: "Co to są za bzdury? Od kiedy NBP jest workiem do zasypywania bieżących potrzeb finansowych Państwa? Panie prezydencie, naprawdę nie zniżajcie się z Glapińskim do takiego poziomu. Nawet jemu trudno ten kit przez gardło przechodził. O mało się nie udusił, jak kazaliście mu mówić, że pieniądze mogą pochodzić np. z zysków NBP. Przecież NBP pod jego błyskotliwymi rządami generuje kilkunastomiliardowe straty co roku! Trochę szacunku dla własnych wyborców i odpowiedzialności za bezpieczeństwo Polski, przy tylu konfliktach na świecie. Dość tej ponurej zabawy, bo to już nie jest śmieszne! To żałosne! Proszę podpisać SAFE, bo Polacy na taczce Pana wywiozą (sondażowej)".
Krzysztof Brejza, europoseł KO, stwierdził, że "Propozycja K. Nawrockiego to nic innego jak marna podkładka pod weto. Taki usprawiedliwiacz, ulepiony z ruskiej plasteliny".
W sieci pojawiły się również komentarze sugerujące związek propozycji "SAFE 0 proc." z ubiegłotygodniowym spotkaniem prezesa NBP z ambasadorem USA w Polsce.
Ekonomista Rafał Mundry zauważył: "Tydzień temu w NBP: Spotkanie z Szefową Działu ds. Handlu i Inwestycji w Ambasadzie USA. 'W rozmowach podkreślono rosnącą rolę złota'. Trzeba przyznać, że USA mają bardzo skutecznych lobbystów".
Zbigniew Konwiński, polityk KO, dodał: "Do klarowności obrazu ws. ostatnich propozycji finansowania Sił Zbrojnych brakuje informacji, że tydzień temu prezes NBP spotkał się z ambasadorem USA. Pewnie to przypadek".
Pozytywne oceny ze strony opozycji
Odmienne stanowisko zajęli politycy Prawa i Sprawiedliwości. Janusz Kowalski, w odpowiedzi na słowa ministra Kierwińskiego, zaapelował o podanie kosztu zabezpieczenia ryzyka kursowego pożyczki SAFE, powołując się na wyliczenia Instytutu PiFP, według których miałoby to być około 46 mld złotych. Zapowiedział również, że zapyta o to w Ministerstwie Finansów.
Posłanka Anna Gembicka z entuzjazmem przyjęła inicjatywę: "Świetna inicjatywa Prezydenta Karola Nawrockiego i Prezesa Glapińskiego! Po reakcjach drugiej strony widać, że w SAFE od początku nie chodziło tylko o pozyskanie środków na zbrojenia, ale o uzależnienie nas od widzimisię Komisji Europejskiej i zyskanie narzędzia do manipulowania opinią publiczną w Polsce przed wyborami".
Debata wokół "SAFE 0 proc." pokazuje głębokie podziały polityczne w Polsce, a także złożoność kwestii finansowania obronności w kontekście krajowym i międzynarodowym. Dalsze losy tej propozycji będą zależeć od przyszłych negocjacji i szczegółów, które zostaną przedstawione opinii publicznej.
W naszej galerii zobaczysz, jak Karol Nawrocki wyglądał w dzieciństwie:
50
Podcasty
Playlisty tematyczne
