W 1992 roku uchwalono Małą Konstytucję, która wprowadzała najważniejsze nowe zasady ustrojowe Polski. Była to jednak regulacja tymczasowa, zachowująca część przepisów z okresu PRL. Jej kształt odzwierciedlał ówczesną polityczną rzeczywistość – aspirującą do silnej prezydentury Lecha Wałęsy oraz niestabilny i rozdrobniony Sejm. Przyznawała ona prezydentowi m.in. prawo do obsadzania stanowisk w resortach siłowych (MON, MSZ, MSW). Równocześnie w 1992 roku uzgodniono tryb tworzenia nowej, pełnej konstytucji. Jak przypomina Muzeum Historii Polski, komisja Konstytucyjna miała przygotować projekt, a prawo do zgłaszania własnych propozycji mieli również prezydent, partie polityczne oraz grupy posłów i senatorów (co najmniej 56 członków Zgromadzenia Narodowego). Przyjęto, że nową ustawę zasadniczą uchwali Zgromadzenie Narodowe (połączone Sejm i Senat) większością 2/3 głosów, a jej wejście w życie potwierdzi ogólnokrajowe referendum.
Zobacz: Takich wyników jeszcze nie było! Donald Tusk byłby samotny jak palec w Sejmie!
Komisja rozpatrywała osiem różnych projektów, pochodzących od prezydenta, głównych partii politycznych (UD, SLD, PSL i UP, KPN, PC), samej Komisji Konstytucyjnej oraz obywateli. W latach 1993-1995, pod rządami koalicji SLD-PSL i prezydenturą Lecha Wałęsy, intensywnie dyskutowano nad podziałem kompetencji między prezydentem a premierem. Ostatecznie, za prezydentury Aleksandra Kwaśniewskiego, przyjęto model parlamentarno-gabinetowy, w którym kluczową rolę odgrywa premier.
Sprawdź: Wojciech Cejrowski w podcaście Kuby Wojewódzkiego. Mocno mu UBLIŻAŁ!
Początek 1997 roku przyniósł zakończenie prac nad brzmieniem nowej polskiej konstytucji. Została ona przyjęta 2 kwietnia 1997 roku przez Zgromadzenie Narodowe, które głosowało 451 za, 40 przeciw i 6 wstrzymujących się, uwzględniając przy tym większość prezydenckich poprawek. W ogólnokrajowym referendum, które odbyło się 25 maja 1997 roku, obywatele zatwierdzili Konstytucję większością 53,45% głosów. Niestety, choć głosowano nad tak fundamentalną dla społeczeństwa kwestią, frekwencja była oszałamiająco niska, ponieważ swój głos oddało zaledwie 42,86% z uprawnionych do głosowania.
Prezydent Aleksander Kwaśniewski podpisał dokument 16 lipca 1997 roku, tego samego dnia zarządzając jego publikację w Dzienniku Ustaw (Dz.U. 1997 r. Nr 78 poz. 483). Ostatecznie, to właśnie 17 października 1997 roku, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej weszła w życie, trzy miesiące po ogłoszeniu (zgodnie z art. 243).
Podcasty
Playlisty tematyczne
