- Kazimierz Michał Ujazdowski poparł udział wszystkich znaczących sił politycznych w konsultacjach prezydenta
- Senator proponuje zmianę konstytucji, wygaszenie mandatów wszystkich sędziów i powołanie nowego Trybunału Konstytucyjnego
- Zdaniem Ujazdowskiego żadna z dwóch skonfliktowanych instytucji nie odzyska szerokiego zaufania społecznego
- Spór dotyczy Trybunału Konstytucyjnego, który ocenia zgodność ustaw z konstytucją
Najpierw rozmowy i konsultacje
W rozmowie w „Ósmej Rundzie” Kazimierz Michał Ujazdowski przekonywał, że w zapowiedzianych konsultacjach w Pałacu Prezydenckim powinny uczestniczyć wszystkie znaczące ugrupowania. Dialog jest potrzebny, choć nie rozwiąże szybko konfliktu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Jak zaznaczył, za znalezienie rozwiązania odpowiadają przede wszystkim siły polityczne reprezentowane w parlamencie.
Spór dotyczy składu i sposobu działania Trybunału Konstytucyjnego. Narastał przez lata, a jesienią 2026 r., według doniesień medialnych, doszło do kolejnych prób zmiany kierownictwa instytucji, wzajemnych zawieszeń oraz interwencji służb. W efekcie działają dwa rywalizujące ośrodki, z których każdy kwestionuje legalność drugiego.
Wygaszenie mandatów i nowy Trybunał
Zdaniem Ujazdowskiego trwałe wyjście z impasu wymaga zmiany konstytucji. Zgodnie z jego propozycją mandaty wszystkich sędziów wygasłyby bez względu na to, kiedy i przez jaką większość polityczną zostali wybrani. Następnie należałoby powołać od nowa niezależny Trybunał Konstytucyjny.
Senator przedstawiał tę koncepcję jako alternatywę dla dalszej eskalacji konfliktu i utrwalania podziału. Jego zdaniem żadna z dwóch skonfliktowanych instytucji nie zyska szerokiego zaufania społecznego. Zaznaczył jednak, że taka zmiana wymagałaby czasu oraz porozumienia politycznego potrzebnego do zmiany konstytucji.
Po czym poznać niezależny Trybunał?
Sam wcześniejszy udział prawnika w polityce nie przesądza, że sąd konstytucyjny traci niezależność, argumentował Ujazdowski. Przypomniał, że prawnicy z doświadczeniem politycznym zasiadają także w sądach konstytucyjnych w Niemczech i we Francji. O niezależności ma świadczyć przede wszystkim zdolność do krytycznej oceny prawa uchwalanego przez rządzącą większość.
Według senatora oba ośrodki pozostają zależne od układu politycznego, który decyduje o ich pozycji. Mówił zarówno o Trybunale kierowanym przez Bogdana Święczkowskiego, jak i o instytucji tworzonej przez obecną większość parlamentarną. Spór ma znaczenie dla funkcjonowania państwa: Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności ustaw z konstytucją, a kwestionowanie jego legalności osłabia pewność prawa.
Więcej na ten temat, ale i nie tylko, możesz obejrzeć w poniższym materiale:
Podcasty
Playlisty tematyczne
