- Łukasz Szumowski, były minister zdrowia, wrócił do kontrowersyjnych zakupów respiratorów z początku pandemii, twierdząc, że CBA dało "zielone światło" na kontrakt z Andrzejem Izdebskim, pomimo późniejszych problemów z dostawą.
- Wyjaśnił również swoją rolę w zakupie maseczek od instruktora narciarstwa i przyznał, że niektóre decyzje pandemiczne, jak zamykanie lasów i cmentarzy, były błędne.
- Szumowski ujawnił, że na pracy w ministerstwie stracił około 500 tys. zł oszczędności, porównując zarobki profesora kardiologii do ministerialnych.
Szumowski wraca do afery respiratorowej. „Historia jak z Jamesa Bonda”
Łukasz Szumowski ponownie zabrał głos w sprawie zakupów sprzętu medycznego z pierwszych miesięcy pandemii COVID-19. Były minister zdrowia, który kierował resortem w 2020 roku, był gościem programu „Rymanowski Live”. W rozmowie z Bogdanem Rymanowskim wyjaśniał okoliczności podpisania kontraktu na respiratory z firmą Andrzeja Izdebskiego, przedsiębiorcy zajmującego się wcześniej między innymi handlem bronią.
Umowa wywołała kontrowersje, gdy okazało się, że zamówiony sprzęt nie został dostarczony w uzgodnionej ilości. Szumowski przekonuje jednak, że decyzję o zakupie podejmowano w warunkach ogromnego niedoboru wyposażenia medycznego, kiedy państwa rywalizowały o dostępne respiratory, maseczki i środki ochrony osobistej.
– To historia jak z Jamesa Bonda. Pojawił się człowiek, który powiedział, że jest w stanie załatwić wszystko w tym chaosie – wspominał były minister.
Jak relacjonował, w pierwszych tygodniach pandemii dostawcy oczekiwali natychmiastowych płatności, a zamówienia potrafiły zostać przejęte przez inne kraje, które szybciej przekazywały pieniądze.
W tych okolicznościach propozycja Izdebskiego miała wydawać się wyjątkowo atrakcyjna. Przedsiębiorca zaoferował dostarczenie tysiąca respiratorów, choć dostęp do takiej liczby urządzeń był wówczas poważnym problemem.
Szumowski mówi o CBA. Twierdzi, że służby zaakceptowały zakup
Były minister przedstawił również swoją wersję udziału służb w przygotowaniu kontraktu. Według jego relacji oferta Izdebskiego została sprawdzona, a Centralne Biuro Antykorupcyjne nie zgłosiło zastrzeżeń uniemożliwiających zawarcie umowy.
– Oferta Izdebskiego była niespotykana na rynku. Zaproponował tysiąc respiratorów. W sytuacji takiej walki było to niesamowite. CBA dało nam zielone światło – stwierdził Szumowski.
Kłopoty pojawiły się po podpisaniu umowy i wpłaceniu zaliczki. Do Ministerstwa Zdrowia dotarła informacja, że producent nie będzie w stanie zrealizować zamówienia.
Szumowski twierdzi, że wówczas przedstawiciele służb sugerowali wstrzymanie się z odstąpieniem od kontraktu. Mieli podjąć próbę rozwiązania trudności z dostawą sprzętu.
– Oficerowie wywiadu sugerowali, żebyśmy poczekali, bo będą próbowali swoimi kanałami usprawnić procesy. Sugerowali, że mogą pomóc w tej sytuacji – mówił były szef resortu zdrowia.
Pomimo późniejszego fiaska zamówienia Szumowski przekonuje, że nie żałuje samej decyzji o zakupie respiratorów. Argumentuje, że w tamtym czasie brak sprzętu mógł bezpośrednio zagrażać pacjentom.
– Miałbym nieczyste sumienie, jakbym nie kupił tych respiratorów – powiedział.
Przedstawione wyjaśnienia są relacją byłego ministra. Jego deklaracja o „zielonym świetle” od CBA nie stanowi samodzielnego potwierdzenia, że wszystkie okoliczności zawarcia i wykonania kontraktu zostały prawidłowo zweryfikowane.
Maseczki od instruktora narciarstwa. Szumowski wyjaśnia swoją rolę
Podczas wywiadu poruszono również sprawę zakupu maseczek od instruktora narciarstwa związanego z rodziną Szumowskich.
Były minister przekonywał, że nie uczestniczył bezpośrednio w negocjowaniu warunków transakcji. Według jego wersji otrzymał wiadomość z ofertą dostawy, którą przekierował do osób odpowiedzialnych za zamówienia w resorcie.
Wyjaśniał, że w pierwszych miesiącach pandemii podobne propozycje napływały do ministerstwa z wielu stron, również od polityków i osób publicznych.
– Odpisałem, żeby zgłosił się do grupy zakupowej i do Janusza. I to koniec – relacjonował.
Szumowski przyznał jednocześnie, że CBA ostrzegało ministerstwo przed brakiem doświadczenia firmy w handlu sprzętem medycznym.
Kolejne wątpliwości pojawiły się po dostarczeniu maseczek. Jak przekonywał były minister, resort rozpoczął badania jakości produktów pochodzących od różnych kontrahentów.
– Wszystkie próbki wzięliśmy i wszystkie były trefne – stwierdził.
Według Szumowskiego problem jakości maseczek był wówczas szerszy i dotyczył wielu dostawców. Były minister utrzymuje, że jego rola w przypadku instruktora narciarstwa ograniczyła się do przekazania kontaktu.
Zamknięte lasy, cmentarze i maseczki. Szumowski przyznaje się do błędów
W rozmowie z Bogdanem Rymanowskim były minister odniósł się również do obostrzeń wprowadzonych w Polsce podczas pandemii. Po latach przyznaje, że część decyzji była zbyt daleko idąca.
Wśród przykładów wymienił ograniczenia dotyczące wstępu do lasów i na cmentarze, a także sposób informowania społeczeństwa o skuteczności szczepień oraz noszenia maseczek.
– Za duże nadzieje pokładaliśmy w szczepionce i źle komunikowaliśmy. Lasy na pewno były nadmierne, cmentarze myślę, że też. Błędem były moje komunikaty dotyczące roli maseczek w pandemii – przyznał.
Szumowski tłumaczył, że jego największą obawą w pierwszych miesiącach pandemii było przeciążenie szpitali. Nie chodziło wyłącznie o liczbę zakażonych pacjentów, ale również o brak personelu zdolnego do udzielania pomocy osobom z innymi poważnymi schorzeniami.
Były szef resortu zdrowia wspominał, że brał pod uwagę scenariusz, w którym zabraknie lekarzy i pielęgniarek do leczenia pacjentów po zawałach, udarach czy wymagających pilnych operacji.
Z tej perspektywy oceniał również podejmowane wówczas decyzje dotyczące ograniczania kontaktów społecznych.
Szumowski twierdzi, że stracił 500 tys. zł oszczędności. Wspomniał o Morawieckim
Były minister został zapytany także o osobiste konsekwencje wejścia do polityki. Przyznał, że przez kilka lat unikał publicznych wypowiedzi, a okres kierowania resortem zdrowia odbił się również na życiu jego rodziny.
Szumowski mówił też o finansowych kosztach pracy w administracji państwowej. Według jego wyliczeń w czasie sprawowania funkcji publicznych wydał znaczną część wcześniej zgromadzonych oszczędności.
– Straciłem mniej więcej około 500 tys. zł oszczędności – powiedział.
Wyjaśniał, że jako profesor kardiologii zarabiał znacznie więcej niż na stanowisku wiceministra, gdzie jego miesięczne wynagrodzenie wynosiło około 7 tys. zł. Jak twierdzi, różnicę między wcześniejszymi zarobkami a wydatkami rodziny pokrywał ze zgromadzonych pieniędzy.
Szumowski wspomniał również o byłym premierze Mateuszu Morawieckim. Zasugerował, że on także przeznaczał własne środki na utrzymanie dotychczasowego poziomu wydatków.
– Mateusz Morawiecki, wiem, że też dokłada regularnie – stwierdził.
Były minister nie przedstawił jednak szczegółowych wyliczeń dotyczących finansów Morawieckiego.
Wywiad Szumowskiego jest powrotem do wydarzeń z 2020 roku, kiedy decyzje Ministerstwa Zdrowia dotyczące obostrzeń i zakupów sprzętu medycznego budziły poważne kontrowersje. Po latach były szef resortu przyznaje, że popełnił błędy w polityce pandemicznej, ale nadal broni decyzji o podpisaniu kontraktu na respiratory z firmą Andrzeja Izdebskiego.
Poniżej galeria: Krzysztof Gawkowski napisał książkę o AI