Spór o Trybunał Konstytucyjny trwa. Bodnar: trzeba rozpoznać zaległe sprawy obywateli

• Adam Bodnar nie zgodził się z oceną, że zmiany w Trybunale były siłowym przejęciem instytucji
• Jako podstawę tych działań wskazał wybór sędziów przez Sejm oraz orzeczenia europejskich trybunałów
• Spór dotyczy także sposobu ustalania kworum i statusu tzw. sędziów dublerów
• Bodnar podkreślił, że Trybunał powinien pilnie zająć się zaległymi skargami konstytucyjnymi

Dlaczego Bodnar broni zmian w Trybunale?

Adam Bodnar przekonywał, że podstawą działań, które mają umożliwić Trybunałowi Konstytucyjnemu wznowienie pracy, jest zapisana w konstytucji zasada wyboru sędziów przez Sejm. Jego zdaniem obecny kryzys zaczął się od odmowy przyjęcia ślubowania od pięciu osób wybranych przez Sejm.

Wśród argumentów Bodnar wymienił wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 18 grudnia 2025 roku, środki tymczasowe Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z maja 2026 roku, opinię Komisji Weneckiej oraz wizytę specjalnej sprawozdawczyni ONZ. Jego zdaniem przemawia to za umożliwieniem wybranym sędziom rozpoczęcia orzekania.

Spór o kworum i status części sędziów

Spór dotyczy między innymi tego, czy zgromadzenie ogólne sędziów Trybunału miało wymagane kworum, czyli dwie trzecie składu. Bodnar mówił, że przy jego ustalaniu nie uwzględniono Bogdana Święczkowskiego i Sochańskiego, odsuniętych od orzekania, ani sędziego określanego jako dubler.

Bodnar łączył kwestię tzw. sędziów dublerów z unieważnieniem wcześniejszego wyboru trzech sędziów i wyborem kolejnych osób na te stanowiska. Przywołał orzeczenie ETPCz w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce z 2020 roku oraz wyrok TSUE w sprawie C-448/23. Jego zdaniem rozstrzygnięcia te są istotne przy ocenie niezależności części składu Trybunału.

Pajączkowska przywołała wątpliwości części prawników, czy art. 130 prawa o ustroju sądów powszechnych można stosować wobec Trybunału Konstytucyjnego. Bodnar odpowiadał, że jest to możliwe, ponieważ ustawa o Trybunale pozwala w sprawach nieuregulowanych pomocniczo stosować przepisy prawa o ustroju sądów powszechnych.

Zaległe sprawy obywateli czekają na rozpoznanie

Bodnar nie wykluczył politycznego resetu jako jednego ze sposobów zakończenia sporu. Zaznaczył jednak, że obecnie nie widzi warunków do mediacji. Dodał, że zapowiadane rozmowy premiera z prezydentem nie doprowadziły dotąd do porozumienia w sprawie Trybunału.

Za najważniejsze uznał odblokowanie spraw obywateli. Wskazał przede wszystkim na zaległe skargi konstytucyjne i wnioski o zbadanie zgodności ustaw z konstytucją. Dla dalszego funkcjonowania Trybunału istotne mogą być także planowane zgromadzenia ogólne: jedno w sprawie regulaminu, drugie dotyczące wniosków o uchylenie immunitetu.

O tym, i nie tylko, możesz posłuchać poniżej: