- Spór dotyczy statusu sędziów wybranych przez Sejm w marcu 2026 roku
- Prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowań od części wybranych sędziów
- Spór dotyczy także sposobu obliczania wymaganego kworum Trybunału
- Wojciech Sumliński uznał działania rządu za bezprawne. Strona rządowa przekonuje, że chodzi o przywrócenie sprawnego działania Trybunału
Jak zaczął się spór o Trybunał?
Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego nasilił się w 2026 roku, gdy Sejm wybrał kolejnych sędziów. Prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowań od części z nich. Część wybranych sędziów złożyła potem ślubowanie w Sejmie. Wywołało to spór o skuteczność tej procedury i ich status w Trybunale.
W sporze uczestniczą rząd premiera Donalda Tuska, prezydent oraz kierownictwo Trybunału, na czele z sędzią Anną Korwin-Piotrowską, zastępującą prezesa Bogdana Święczkowskiego. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska wydała zarządzenia o zawieszeniu prezesa i zwołała Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Kolejne decyzje proceduralne pogłębiły polityczno-prawny impas.
Spór o kworum w Trybunale
Spór dotyczy wymogu obecności dwóch trzecich składu Trybunału. Część prawników i uczestników zgromadzenia uznała, że po uwzględnieniu wyłączeń wystarczy osiem osób. Inni wskazują, że dwie trzecie z piętnastu sędziów oznacza obecność dziesięciu osób.
W „Porannym Ringu” Wojciech Sumliński przekonywał, że spór o status sędziów nie może uzasadniać obniżenia kworum do ośmiu osób. Jego zdaniem prezydent miał również podstawy, by nie przyjąć ślubowań od części wybranych sędziów. Zastrzegł jednak, że część prawników uważa, iż prezydent ma obowiązek przyjąć ślubowanie od sędziów wybranych przez Sejm.
Dwie oceny działań rządu
Sumliński ostro skrytykował działania rządu wobec Trybunału. Uznał je za bezprawne przejęcie instytucji i element szerszego procesu ograniczania mechanizmów demokratycznych. Zaznaczył, że ma zastrzeżenia także do poprzednich władz, ale obecny spór ocenia jako poważniejszy.
Karolina Pajączkowska przypomniała argumenty strony rządowej. Jej przedstawiciele oraz część prawników wskazują, że wcześniejsze funkcjonowanie Trybunału także budziło poważne zastrzeżenia. Ich zdaniem obecne działania mają przywrócić instytucji sprawne działanie.
Sprawa ma znaczenie dla oceny niezależności sądownictwa i zasad rządów prawa w Polsce. Zajmuje się nią także prokuratura, a w publicznej dyskusji przywoływane są opinie Komisji Weneckiej oraz środki tymczasowe Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Nie przesądzają one jednak o rozstrzygnięciu krajowego sporu dotyczącego obsady i kierowania Trybunałem.
Więcej na ten temat usłyszysz w poniższym nagraniu: