- Mateusz Szpytma został wybrany przez Sejm na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Decyzja zapadła po okresie wakatu na tym stanowisku, a za jego kandydaturą opowiedziało się 226 posłów.
- Do objęcia urzędu przez Mateusza Szpytmę niezbędna jest jeszcze akceptacja Senatu. Jest to kluczowy etap procedury, który musi zostać spełniony.
- Wybór Mateusza Szpytmy odbył się pomimo wyraźnego sprzeciwu części ugrupowań opozycyjnych, takich jak Koalicja Obywatelska i Lewica, podczas gdy poparły go Prawo i Sprawiedliwość, PSL oraz Konfederacja. Świadczy to o politycznych podziałach wokół tej nominacji.
W głosowaniu przeprowadzonym w Sejmie, za powołaniem Mateusza Szpytmy na prezesa IPN opowiedziało się 226 posłów. Stanowisko to pozostawało nieobsadzone po wygaśnięciu kadencji Karola Nawrockiego. Przeciwko zagłosowało 194 parlamentarzystów, a czterech wstrzymało się od głosu. Poparcie dla kandydata wyraziły kluby PiS, PSL oraz Konfederacji. Sprzeciw wobec jego kandydatury zgłosiły KO, Lewica, Centrum oraz Konfederacja Korony Polskiej. Zgodnie z procedurą, ostateczne objęcie urzędu przez Mateusza Szpytmę uzależnione jest od akceptacji Senatu.
Debata parlamentarna
Przedstawienie kandydata odbyło się za pośrednictwem Tadeusza Wolszy, przewodniczącego Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. Wolsza podkreślił, że Szpytma uzyskał poparcie ośmiu z dziesięciu członków Kolegium. Jako kluczowe argumenty za jego wyborem wskazał: "doświadczenie zawodowe i doskonała znajomość Instytutu". Wolsza wspomniał również o wcześniejszych osiągnięciach Mateusza Szpytmy, w tym o jego roli jako zastępcy prezesa IPN oraz zaangażowaniu w propagowanie historii rodziny Ulmów. Zakończył swoje wystąpienie apelem: "W imieniu Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej zwracam się do Wysokiej Izby o poparcie Mateusza Szpytmy".
Prof. Antoni Dudek przeanalizował sytuację w PiS. Ma jednoznaczne wnioski
Po nim głos zabrał poseł Michał Pyrzyk, prezentując sprawozdanie komisji. Pyrzyk zapewnił, iż "Pan doktor jest doświadczonym, długoletnim pracownikiem Instytutu i w sposób właściwy nim pokieruje". Podczas krótkich wystąpień klubowych, poparcie dla Mateusza Szpytmy wyraziły Prawo i Sprawiedliwość oraz Polskie Stronnictwo Ludowe. Sprzeciw wobec tej kandydatury zadeklarowali przedstawiciele Koalicji Obywatelskiej, a prowadzący obrady Włodzimierz Czarzasty przypomniał również o negatywnym stanowisku Nowej Lewicy.
Wcześniejsze głosowania
Proces wyboru prezesa IPN nie przebiegał bez przeszkód. Pierwotnie głosowanie w Sejmie nad kandydaturą Mateusza Szpytmy planowano na maj. Jednakże, marszałek Włodzimierz Czarzasty podjął decyzję o usunięciu tego punktu z porządku obrad. Według doniesień medialnych, przyczyną miała być niemożność osiągnięcia porozumienia w ramach ówczesnej koalicji rządzącej. Wcześniej, Sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka opowiedziała się za kandydaturą Szpytmy. Poparcia udzielili jej między innymi przedstawiciele PSL, pomimo wyraźnego sprzeciwu posłów Koalicji Obywatelskiej i zgłaszanych wątpliwości ze strony polityków Lewicy.
Kim jest Mateusza Szpytma?
Mateusz Szpytma, urodzony w 1975 roku, jest historykiem i absolwentem nauk politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zanim objął stanowisko wiceprezesa Instytutu Pamięci Narodowej w 2016 roku, był współtwórcą oraz dyrektorem Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, otwartego również w 2016 roku. W kolejnych latach swojej kariery naukowej i zawodowej, Mateusz Szpytma zasiadał w Radzie Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz w Radzie Muzeum przy Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie. Jego zasługi zostały docenione odznaczeniami państwowymi: w 2024 roku otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, a wcześniej uhonorowano go brązowym i srebrnym Krzyżem Zasługi.
Podcasty
Playlisty tematyczne
