Tragiczny zamach w Krakowie, w którym uzbrojony napastnik otworzył ogień do ludzi, wywołał nie tylko ogromny wstrząs, ale również pytania o skuteczność polskiego systemu bezpieczeństwa. Czy służby mogły wcześniej rozpoznać zagrożenie? Dlaczego nie udało się zapobiec tragedii? I czy politycy zbyt szybko zaczęli wykorzystywać dramatyczne wydarzenia do budowania własnej narracji?
O te kwestie pytany był w „Porannym ringu” prof. Tomasz Grosse, politolog i europeista z Uniwersytetu Warszawskiego.
„Państwo z tektury”. Prof. Grosse nie ma złudzeń
Profesor przypomniał określenie „państwo teoretyczne”, którym przed laty posługiwano się w debacie publicznej. Jego zdaniem wydarzenia w Krakowie mogą wskazywać na poważne słabości instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obywateli.
–Tutaj swego czasu jeden z polityków wydaje mi się Bartłomiej Sienkiewicz mówił właśnie o tym, że mamy państwo teoretyczne, państwo z tektury –
przypomniał Grosse. Następnie wskazał na problem, który jego zdaniem powinien stać się przedmiotem szczegółowej analizy.
– No i niestety chyba to jest właśnie ten przykład dość drastyczny, że z jakiegoś powodu państwo nie jest w stanie uprzedzić takiego tragicznego wydarzenia. Są pewne sygnały, one mogą dochodzić do skutku –ocenił.
Politolog zwrócił uwagę, że podobne problemy dostrzega również w innych obszarach bezpieczeństwa państwa, zarówno wewnętrznego, jak i zewnętrznego.
–Wlatują drony, szereg różnych prowokacji, sabotaży i tak dalej, my najczęściej właśnie nie potrafimy w sposób skuteczny przeciwdziałać pewnym wydarzeniom. Ja mam świadomość tego, że to nie jest takie proste –mówił.
„Państwo zawiodło na obszarze identyfikowania zagrożeń”
W rozmowie pojawiło się również pytanie o możliwość szerszej operacji stojącej za zamachem. Prowadząca przywołała sugestie dotyczące tzw. operacji pod fałszywą flagą.
Prof. Grosse nie przesądzał, czy taki scenariusz miał miejsce. Podkreślił, że wciąż brakuje odpowiedzi na wiele podstawowych pytań.
– My oczywiście w tej chwili mamy mnóstwo pytań, różnego rodzaju hipotez. Rodzą się pytania i tak naprawdę nikt nas do końca nie informuje, ani nie udziela nam nie odpowiedzi. W związku z tym trudno mi na 100% tutaj coś powiedzieć na ten temat –zastrzegł.
Jednocześnie wyraźnie oddzielił bohaterstwo policjantów, którzy powstrzymali napastnika, od oceny funkcjonowania całego systemu bezpieczeństwa.
– Niemniej ja bym powiedział w ten sposób, przy całym bohaterstwie tych policjantów, o którym słyszeliśmy, jednak w jakimś tam stopniu państwo zawiodło w obszarze identyfikowania z pewnym wyprzedzeniem zagrożeń –stwierdził.
W ocenie profesora sprawna interwencja funkcjonariuszy nie oznacza, że wcześniej wszystkie instytucje odpowiedzialne za rozpoznawanie potencjalnych zagrożeń działały prawidłowo.
„Nie ma migrantów z krajów muzułmańskich, no to znaczy, że prawica to zrobiła”
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych wątków rozmowy była reakcja przedstawicieli władz na zamach i próby określenia motywacji sprawcy.
Prowadząca „Poranny ring” zwróciła uwagę na sugestie wiążące napastnika ze skrajną prawicą. Zapytała, czy takie interpretacje mogły wynikać z tego, że Polska nie mierzy się z zagrożeniem ze strony dżihadystów w takim wymiarze, jaki występował w niektórych państwach Europy Zachodniej.
– No i właśnie, czy dlatego my tutaj w Polsce i między innymi szef MSWiA postanowił zrzucić to na prawicę, na ideologie skrajnie prawicowe, bo to jest po prostu no bo no nie ma migrantów z krajów muzułmańskich, no to znaczy, że prawica to zrobiła – pytała.
Profesor Grosse odniósł się krytycznie do szybkości formułowania takich ocen. W jego przekonaniu wypowiedź ministra dotycząca możliwego ideologicznego tła zamachu była przedwczesna.
Grosse o Kierwińskim: „Wyrzucił taki balon”
Politolog zasugerował, że szybkie wskazanie możliwych motywacji sprawcy mogło mieć również wymiar polityczny. Według niego chodziło o odsunięcie uwagi od pytań dotyczących odpowiedzialności resortu spraw wewnętrznych za rozpoznawanie zagrożeń.
– No więc jak się okazuje, przynajmniej po kilku godzinach, jak się okazało, to wypowiedź pana ministra Kierwińskiego ona była troszeczkę na wyrost. On tego nie weryfikował. On wyrzucił taki balon, być może właśnie dlatego, że nie chciał, żeby rząd, żeby zwłaszcza jego osoba była w tym momencie pytana dlaczego to w ogóle mogło się stać –mówił Grosse.
24
Podcasty
Playlisty tematyczne
