Prezydent czy premier? Marcin Mastalerek chce zmiany ustroju Polski! „Ten system nie działa”

2026-11-16 9:22

Polska potrzebuje gruntownej zmiany ustroju? Marcin Mastalerek, były szef gabinetu prezydenta Andrzeja Dudy, nie ma wątpliwości, że obecny model sprawowania władzy prowadzi do coraz większych konfliktów między najważniejszymi instytucjami państwa. W „Porannej rozmowie” RMF FM przekonywał, że Polska powinna zdecydować się na jeden z dwóch systemów: prezydencki albo parlamentarno-gabinetowy. Jego zdaniem z każdym kolejnym rokiem sytuacja będzie się pogarszać. Rozwiązaniem mogłoby być referendum, w którym to Polacy zdecydowaliby o przyszłym ustroju państwa. – Ten system nie działa – stwierdził stanowczo Mastalerek.

Marcin Mastalerek w ciemnym garniturze i niebieskim krawacie. O jego pomyśle zmiany ustroju przeczytasz na SE Polityka.
Autor: Kalbar/ PAP

Mastalerek chce zmiany ustroju Polski. „Z roku na rok coraz gorzej”

Czy trwający od miesięcy konflikt między prezydentem a rządem pokazuje, że obecny system ustrojowy Polski się wyczerpał? Zdaniem Marcina Mastalerka, byłego bliskiego współpracownika Andrzeja Dudy, problem jest znacznie poważniejszy niż tylko polityczne spory między Donaldem Tuskiem a Karolem Nawrockim. W poniedziałek, 16 listopada, na antenie RMF FM Mastalerek przekonywał, że źródłem kolejnych konfliktów jest konstrukcja polskiego systemu władzy, w którym kompetencje prezydenta i rządu wzajemnie się przenikają.

– Natomiast będzie w mojej opinii, mówiłem to wielokrotnie, tylko i wyłącznie z roku na rok będzie coraz gorzej i receptą ostatecznie na to, jak kiedyś zmienią się wyniki wyborów lub na przykład w referendum zostaliby do tego politycy zmuszeni, to jest zmiana systemu na albo prezydencki, albo parlamentarno-gabinetowy, bo my nie mamy parlamentarno-gabinetowego, takiego czystego – powiedział Mastalerek w RMF FM.

Prezydencki czy parlamentarno-gabinetowy? Mastalerek przedstawia dwa rozwiązania

W ocenie Mastalerka Polska powinna rozważyć odejście od obecnego modelu na rzecz jednego z dwóch rozwiązań ustrojowych. Pierwszym jest system prezydencki, w którym prezydent dysponowałby znacznie szerszą władzą wykonawczą. Drugim – system parlamentarno-gabinetowy, w którym zasadnicza odpowiedzialność za rządzenie spoczywałaby na rządzie wyłanianym przez większość parlamentarną.

Mastalerek przyznał, że od pewnego czasu stara się przekonywać do takiej reformy. – Ja staram się do tego namawiać. Dziś tam gromadzimy grupę ludzi, którzy będą próbowali to zrobić. Zobaczymy, czy się uda – mówił w RMF FM. Nie ukrywał jednak, że przeprowadzenie zmian będzie niezwykle trudne. Powodem są głębokie podziały polityczne i brak porozumienia między największymi ugrupowaniami.

„Ten system nie działa”. Nawet prezydent z premierem nie rozmawiają

Mastalerek wskazał, że jednym z najbardziej wymownych przykładów dysfunkcji obecnego systemu jest brak normalnych kontaktów między prezydentem a premierem. W rozmowie poruszono między innymi temat zaproszenia Karola Nawrockiego przez Donalda Tuska na spotkanie w kuchni premiera. Były współpracownik Andrzeja Dudy skrytykował polityczny charakter tej propozycji, podkreślając, że kontakty najważniejszych osób w państwie powinny być czymś naturalnym, niezależnie od dzielących je różnic.

– Panie redaktorze, jedna dobra odpowiedź to jest po prostu normalność, normalne są kontakty prezydenta z premierem – przekonywał. Przypomniał również, że w przeszłości prezydenci i premierzy potrafili utrzymywać regularne kontakty mimo politycznych sporów.

Zdaniem Mastalerka obecna sytuacja pokazuje, że problem nie sprowadza się wyłącznie do osobistych relacji polityków. – Więc ten system nie działa. Doprowadza do tego, że nawet prezydent z premierem nie rozmawia – mówił były szef gabinetu Andrzeja Dudy.

Referendum w sprawie ustroju Polski? „Dać wybór Polakom”

Mastalerek przypomniał także pomysł Andrzeja Dudy, który przed setną rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości proponował przeprowadzenie referendum konstytucyjnego. Zdaniem byłego prezydenckiego ministra właśnie takie rozwiązanie mogłoby pomóc przełamać polityczny impas. – To dlatego prezydent Duda, który przed stuleciem niepodległości zaproponował, żeby w referendum dokładnie 11 listopada w stuleciu niepodległości Polacy zdecydowali, którego systemu chcą i odpowiedzieli na najważniejsze pytania, było najlepszym pomysłem, bo ma pan rację, nie będzie większości konstytucyjnej – mówił Mastalerek.

Były szef gabinetu prezydenta podkreślił, że politycy mogą nie być w stanie samodzielnie porozumieć się w sprawie tak daleko idących zmian. Jego zdaniem to właśnie obywatele powinni otrzymać możliwość wskazania, jaki model sprawowania władzy uważają za właściwy. – To dać wybór Polakom i wtedy politycy muszą się do tego dostosować – podsumował.

 

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI