- PSL przedstawiło projekt jednorazowego wyboru nowego, piętnastoosobowego składu Trybunału Konstytucyjnego
- Polska 2050 popiera propozycję PSL, ale chce uzupełnić ją o przepisy przejściowe
- Spór o Trybunał zwiększa niepewność osób, których sprawy trafiają do sądów
- Do zmiany konstytucji potrzebne są szerokie porozumienie w Sejmie i zgoda Senatu
Polska 2050 popiera projekt PSL, ale chce zmian
PSL przedstawiło w listopadzie 2026 r. projekt zmiany konstytucji dotyczący Trybunału Konstytucyjnego. Propozycja zakłada wygaszenie obecnych kadencji, a następnie jednorazowy wybór nowego, piętnastoosobowego składu Trybunału. Kadencje jego członków miałyby trwać trzy, sześć albo dziewięć lat.
W „Porannym Ringu” Bartosz Romowicz mówił, że Polska 2050 popiera kierunek zaproponowany przez PSL, ale chce dopracować szczegóły projektu. Za potrzebne uznał zwłaszcza przepisy przejściowe i zapisy, które zagwarantują jednorazowy, nadzwyczajny charakter tego rozwiązania. Jego zdaniem nikt dotąd nie przedstawił innej konkretnej drogi wyjścia z kryzysu.
Do zmiany konstytucji potrzebne jest szerokie poparcie
Aby wprowadzić takie rozwiązanie, trzeba zmienić konstytucję. Wymaga to kwalifikowanej większości w Sejmie i zgody Senatu. Projekt ma zostać podpisany przez wymaganą liczbę posłów, a następnie trafić do marszałka Sejmu. Pierwszym sprawdzianem będzie zarejestrowanie go jako druku sejmowego i skierowanie do pierwszego czytania.
Romowicz przewiduje, że wniosek o odrzucenie projektu może pojawić się już na początku prac. Na razie szanse na uzyskanie większości potrzebnej do zmiany konstytucji są ograniczone. Trwają jednak konsultacje i prace nad szczegółami propozycji.
Spór o Trybunał dotyka obywateli
Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego jest skutkiem wieloletnich sporów o wybór sędziów i procedurę przyjmowania od nich ślubowania. W debacie publicznej wskazywano, że rodzi to wątpliwości co do możliwości wykonywania przez Trybunał części jego kompetencji oraz skutków jego orzeczeń dla sądów powszechnych.
Największe konsekwencje tego stanu, zdaniem Romowicza, ponoszą obywatele, zwłaszcza uczestnicy spraw cywilnych i karnych. Niepewność pojawia się wtedy, gdy sąd ma zastosować przepis uznany przez Trybunał za niezgodny z konstytucją albo kieruje do niego pytanie prawne.
Odbudowa autorytetu Trybunału może być trudna. Zdaniem Romowicza powinni w nim zasiadać prawnicy o znaczącym dorobku naukowym i orzeczniczym. Część takich osób może jednak nie chcieć wiązać się z instytucją uwikłaną w ostry spór polityczny.
O tym, i nie tylko, możesz posłuchać poniżej: