- Karol Nawrocki gościł przywódców pięciu państw w Juracie przed szczytem NATO.
- W tle rozmów znalazł się spór Polski z Ukrainą o UPA i Order Orła Białego.
- Prezydent Litwy zadeklarował gotowość do mediacji między Warszawą a Kijowem.
Nawrocki zaprosił przywódców do Juraty
W prezydenckiej rezydencji na Półwyspie Helskim odbyło się nieformalne spotkanie liderów Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Rumunii. Oprócz Karola Nawrockiego w rozmowach uczestniczyli prezydent Litwy Gitanas Nauseda, prezydent Łotwy Edgars Rinkeviczs, prezydent Estonii Alar Karis oraz prezydent Rumunii Nicușor Dan.
Według Kancelarii Prezydenta głównym celem spotkania było wypracowanie wspólnego stanowiska przed zbliżającym się szczytem NATO oraz omówienie najważniejszych wyzwań dotyczących bezpieczeństwa Europy Środkowo-Wschodniej.
W tle coraz większy spór Polski z Ukrainą
Choć oficjalny program dotyczył bezpieczeństwa i współpracy regionalnej, uwagę zwracały także napięcia między Warszawą a Kijowem. Prezydent Litwy Gitanas Nauseda jeszcze przed rozpoczęciem rozmów zapowiedział, że chciałby poruszyć temat pogarszających się relacji między Polską i Ukrainą. Zadeklarował również gotowość do odegrania roli mediatora, jeśli obie strony uznają to za potrzebne.
Litewski przywódca podkreślał, że historia pozostaje ważna, jednak w obliczu trwającej rosyjskiej agresji równie istotne jest zachowanie jedności państw wspierających Ukrainę.
UPA i Order Orła Białego wywołały polityczny kryzys
Relacje między Warszawą a Kijowem znacząco pogorszyły się po decyzji prezydenta Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „bohaterów UPA”. Decyzja spotkała się z ostrą krytyką polskich władz. W reakcji Karol Nawrocki ogłosił odebranie Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Niedługo później ukraiński prezydent odesłał odznaczenie do Polski za pośrednictwem kuriera. Spór dotyczy działalności OUN i UPA, odpowiedzialnych za zbrodnie na ludności polskiej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej w latach 1943–1945.
Bezpieczeństwo i NATO w centrum rozmów
Kancelaria Prezydenta poinformowała, że uczestnicy spotkania uzgodnili wspólne priorytety przed nadchodzącym szczytem NATO. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim wzmacniania wschodniej flanki Sojuszu, współpracy w ramach Bukareszteńskiej Dziewiątki oraz Inicjatywy Trójmorza. Przywódcy omawiali także rozwój europejskich zdolności obronnych oraz relacje transatlantyckie. Istotnym elementem rozmów były również inwestycje w infrastrukturę energetyczną i transportową, które mają zwiększyć bezpieczeństwo regionu.
Przed rozpoczęciem obrad prezydenci odwiedzili Port Wojenny w Gdyni. Następnie rozmowy przeniosły się do prezydenckiej rezydencji w Juracie. Choć spotkanie miało charakter nieformalny, jego uczestnicy podkreślali, że wspólne stanowisko państw regionu ma mieć znaczenie zarówno przed kolejnym szczytem NATO, jak i w dalszych działaniach dotyczących bezpieczeństwa Europy oraz wsparcia dla Ukrainy.
Podcasty
Playlisty tematyczne
