Donald Tusk rozmawiał z Zełenskim. Padły słowa o UPA i relacjach z Polską

• Donald Tusk rozmawiał z Wołodymyrem Zełenskim o spornej decyzji dotyczącej UPA.
• Premier przyznał, że ukraiński przywódca nie chciał obrazić Polaków.
• W Polsce trwa dyskusja także o przyszłości przyznanego Zełenskiemu Orderu Orła Białego.

Tusk ujawnia kulisy rozmowy z Zełenskim

Podczas wizyty w Brukseli premier Donald Tusk został zapytany przez dziennikarzy o skutki decyzji prezydenta Ukrainy, który pod koniec maja nadał jednej z jednostek wojskowych nazwę „Bohaterów UPA”.

Szef rządu przyznał, że temat pojawił się podczas jego rozmowy z Wołodymyrem Zełenskim. Jak relacjonował, ukraiński przywódca zdaje sobie sprawę, że decyzja spotkała się w Polsce z bardzo krytycznym odbiorem.

Zełenski nie miał w najmniejszym stopniu intencji, żeby w jakikolwiek sposób obrazić Polskę, Polaków czy narazić na szwank relacje między Polską a Ukrainą – powiedział Donald Tusk.

Premier: to był błąd

Jednocześnie szef rządu nie ukrywał, że decyzja ukraińskiego prezydenta wywołała niepotrzebne napięcia. Tusk podkreślił, że Polska pozostaje jednym z najważniejszych sojuszników Ukrainy w wojnie z Rosją, dlatego Kijów powinien uwzględniać polską wrażliwość historyczną.

To był błąd i niepotrzebnie naraża nas wszystkich na emocje – ocenił premier.

Dodał również, że choć decyzji nie da się już cofnąć, należy zrobić wszystko, aby ograniczyć jej negatywne skutki dla relacji między oboma krajami.

Spór o UPA wraca z nową siłą

Decyzja Zełenskiego ponownie uruchomiła jedną z najtrudniejszych kwestii w relacjach polsko-ukraińskich. Polska i Ukraina od lat inaczej oceniają działalność Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Dla strony polskiej wydarzenia na Wołyniu z 1943 roku są zbrodnią ludobójstwa dokonaną na ludności cywilnej. W Ukrainie UPA jest natomiast często postrzegana przede wszystkim jako formacja walcząca z sowieckim reżimem po II wojnie światowej. To właśnie te różnice historyczne regularnie wracają do debaty publicznej po obu stronach granicy.

Order Orła Białego dla Zełenskiego pod znakiem zapytania?

Polityczne reperkusje decyzji Zełenskiego sięgają również najwyższego polskiego odznaczenia państwowego. Prezydent Karol Nawrocki zaproponował, aby Kapituła Orderu Orła Białego zajęła się kwestią ewentualnego odebrania odznaczenia przyznanego ukraińskiemu przywódcy. Wołodymyr Zełenski otrzymał Order Orła Białego w kwietniu 2023 roku z rąk prezydenta Andrzeja Dudy za rozwijanie współpracy między Polską i Ukrainą oraz działania na rzecz bezpieczeństwa Europy.

Na razie decyzja w tej sprawie nie zapadła. Jak informował rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz, Kapituła przedstawiła swoją opinię, a ostateczne rozstrzygnięcie ma zostać podjęte w późniejszym terminie.

Tusk: historia nie może zniszczyć przyszłości

Premier nie ukrywa, że sprawa wywołuje silne emocje, ale jednocześnie apeluje o zachowanie strategicznej perspektywy.

Jak podkreślił, wsparcie dla Ukrainy pozostaje zarówno moralnym obowiązkiem, jak i elementem polskiego interesu bezpieczeństwa. Dlatego – jego zdaniem – obie strony powinny dbać o wzajemny szacunek i nie dopuścić do tego, by historyczne spory przekreśliły współpracę w obliczu wojny za wschodnią granicą.

Trzeba zrobić wszystko, żeby historia nie zrujnowała przyszłości – zaznaczył Donald Tusk.