- Minister spraw zagranicznych uważa, że weto prezydenta byłoby działaniem pod wpływem "presji Nowogrodzkiej" i zaniedbaniem obowiązku dbania o nowoczesne polskie wojsko.
- Program przewiduje wsparcie finansowe na zakup sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie, i ma na celu zmniejszenie zależności od uzbrojenia z USA.
- Ewentualne zablokowanie ustawy SAFE mogłoby opóźnić modernizację wojska i wpłynąć na pozycję Polski w Unii Europejskiej.
Radosław Sikorski, minister spraw zagranicznych, jasno wyraził swoje obawy dotyczące ewentualnego weta prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie programu SAFE. Według ministra, takie działanie byłoby "szokującym sprzeniewierzeniem się konstytucyjnej roli prezydenta".
Polityk podkreślił, że prezydent, jako zwierzchnik sił zbrojnych, ma obowiązek dbać o nowoczesne polskie wojsko. W jego opinii, zablokowanie programu SAFE byłoby działaniem pod wpływem "presji Nowogrodzkiej", a nie wypełnieniem konstytucyjnych obowiązków. Minister wyraził nadzieję, że w takiej sytuacji wojsko i służby mundurowe wyrażą swoje stanowisko w tej sprawie.
Co wiadomo o SAFE?
Instrument SAFE to program unijny, który ma na celu wzmocnienie obronności państw członkowskich. Przewiduje on wsparcie finansowe w wysokości 150 miliardów euro, głównie w formie niskooprocentowanych pożyczek. Środki te mają być przeznaczone przede wszystkim na zakup sprzętu wojskowego, z naciskiem na produkcję europejską.
Czy Karol Nawrocki podpisze SAFE? Przydacz: "Wszystko jest możliwe"
Program został ustanowiony w 2025 roku w odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony Rosji oraz niepewność co do dalszego zaangażowania Stanów Zjednoczonych w Europie. Jego celem jest również zmniejszenie zależności od uzbrojenia z USA i wzmocnienie europejskich przemysłów obronnych. Z tego powodu SAFE dopuszcza zakupy w krajach trzecich tylko w ograniczonym zakresie – koszt komponentów wyprodukowanych w państwach zaangażowanych w SAFE musi wynosić co najmniej 65%.
Polska aktywnie uczestniczy w programie. Pod koniec stycznia Komisja Europejska zaakceptowała polski plan w ramach SAFE, obejmujący 139 projektów na kwotę 43,7 miliarda euro.
Weto prezydenta
Doniesienia o możliwym wetowaniu ustawy o przystąpieniu Polski do programu SAFE przez prezydenta Karola Nawrockiego wywołały szeroką dyskusję. Ewentualne weto mogłoby mieć znaczące konsekwencje dla polskiej obronności, opóźniając lub uniemożliwiając realizację kluczowych projektów modernizacyjnych. Może to również wpłynąć na wizerunek Polski na arenie międzynarodowej i jej pozycję w strukturach Unii Europejskiej. Decyzja prezydenta będzie miała kluczowe znaczenie dla przyszłości polskiego wojska i jego zdolności do sprostania współczesnym wyzwaniom.
W naszej galerii zobaczysz, jak mieszka Radosław Sikorski: