Badał tajemnice PRL, kochał góry. Andrzej Paczkowski spoczął na Powązkach Wojskowych [ZDJĘCIA]

• Profesor Andrzej Paczkowski, wybitny historyk PRL i wieloletni prezes Polskiego Związku Alpinizmu, spoczął w Alei Zasłużonych na warszawskich Powązkach Wojskowych.
• Jego życie było niezwykłym połączeniem pasji badawczej nad mechanizmami komunistycznej władzy z głębokim zaangażowaniem w świat gór.
• Odkryj, jak ten działacz opozycji łączył tak różne światy i zobacz, gdzie spoczął człowiek, który „badał historię, ale nie walczył historią”.

Prosta płyta, żółte chryzantemy i zapalony znicz

Grób profesora ma prostą, prostokątną formę. Na ciemnej, wypolerowanej płycie widnieją jasne litery z imieniem i nazwiskiem Andrzeja Paczkowskiego oraz datami jego życia. W gładkiej powierzchni odbijają się korony pobliskich drzew. Przy przedniej krawędzi nagrobka ustawiono żółte chryzantemy i dwie doniczki z wrzosami. Pomiędzy kwiatami płonie znicz. Miejsce spoczynku otacza pas szarej kostki, a wzdłuż jednego z boków rosną niewielkie iglaki.

Andrzej Paczkowski poświęcił życie badaniu najnowszej historii Polski. Pisał o mechanizmach komunistycznej władzy, aparacie bezpieczeństwa i stanie wojennym. Równie ważne były dla niego góry. Przez ponad dwie dekady kierował Polskim Związkiem Alpinizmu. Podczas pogrzebu żegnali go przedstawiciele obu tych środowisk. Zdjęcia grobu prof. Andrzeja Paczkowskiego znajdziesz w galerii.

Grób Andrzeja Paczkowskiego na Powązkach Wojskowych

Profesor zmarł 3 stycznia 2026 roku. Jego pogrzeb odbył się 19 stycznia na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Spoczął w Alei Zasłużonych.

W ostatnim pożegnaniu uczestniczyli przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, z którym historyk był związany przez wiele lat. W latach 1999–2011 zasiadał w Kolegium IPN, a następnie, do 2016 roku, w Radzie Instytutu. 

Na uroczystości przybyli również bliscy profesora, przyjaciele, naukowcy oraz ludzie gór: himalaiści, alpiniści i taternicy. Historyk Piotr Osęka podsumował jego podejście do pracy słowami: „Badał historię, ale nie walczył historią”. 

Pisał o PRL i działał w opozycji

W dorobku Paczkowskiego znalazły się książki poświęcone powojennym losom Polski, w tym „Pół wieku dziejów Polski 1939–1989” oraz „Wojna polsko-jaruzelska”. Zajmował się również historią prasy i ruchu ludowego.

Przez lata pracował w placówkach Polskiej Akademii Nauk. W Instytucie Studiów Politycznych PAN kierował Zakładem Historii Najnowszej, był też wicedyrektorem do spraw naukowych. Tytuł profesora otrzymał w 1991 roku.

Sam uczestniczył w wydarzeniach, które stały się częścią najnowszej historii kraju. W 1980 roku dołączył do „Solidarności”, a rok później prowadził wykłady we Wszechnicy Robotniczej przy Zarządzie Regionu Mazowsze.

Andrzej Paczkowski i góry. Kierował Polskim Związkiem Alpinizmu

Środowisko wspinaczkowe zapamiętało Paczkowskiego również jako wieloletniego działacza i prezesa. Polskim Związkiem Alpinizmu kierował w latach 1974–1995. Wcześniej działał w Zarządzie Głównym Klubu Wysokogórskiego.

Po jego śmierci PZA opublikował pożegnanie oraz informacje o uroczystości na Powązkach Wojskowych. Górska pasja była ważną częścią życia profesora obok pracy naukowej i działalności publicznej.