Autorzy dostaną więcej pieniędzy za książki w bibliotekach. Senat zdecydował

2026-10-13 22:15

Dobra wiadomość dla pisarzy i wydawców. Senat poparł zmiany, które mają zwiększyć pieniądze wypłacane za książki wypożyczane za darmo w bibliotekach publicznych. Limit środków na rekompensaty wzrośnie z 5 do 10 proc. wartości zakupów bibliotecznych z poprzedniego roku. Czytelnicy nie muszą się martwić – za wypożyczanie książek nadal nie będą płacić.

Godło Polski i napis Senat Rzeczypospolitej Polskiej na ścianie między flagami. O decyzji ws. autorów czytaj w SE Polityka.
Autor: Lukasz_wojcik/ Shutterstock Flagi Polski i Unii Europejskiej przed godłem i napisem "SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ" w Sali Posiedzeń Senatu. Zdjęcie ilustruje temat gorących obrad Senatu, dotyczących m.in. kryptowalut i KNF, o czym możesz przeczytać na Super Biznes.

Budżet na rekompensaty zostanie podwojony

We wtorek senatorowie poparli nowelizację ustawy o prawie autorskim bez żadnych poprawek. Za zmianami zagłosowało 91 senatorów. Nikt nie był przeciw ani nie wstrzymał się od głosu.

Nowe przepisy zakładają zwiększenie limitu środków przeznaczanych na wynagrodzenia dla twórców i wydawców za publiczne wypożyczanie książek. Obecnie wynosi on 5 proc. wartości zakupów materiałów bibliotecznych z poprzedniego roku. Po zmianie będzie to 10 proc.

– Chcemy zwiększyć pulę środków na rekompensatę dla naszych twórców za to, że książki dalej będziemy wypożyczać za darmo. Zwiększamy dwukrotnie ten budżet – wyjaśniła minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska podczas posiedzenia senackiej komisji kultury.

Czytelnicy nadal wypożyczą książki za darmo

Zmiany dotyczą systemu Public Lending Right (PLR). To mechanizm, dzięki któremu autorzy i wydawcy otrzymują rekompensaty za to, że ich książki są udostępniane czytelnikom bez opłat w bibliotekach publicznych.

Dla czytelników najważniejsza informacja jest taka, że zasady korzystania z bibliotek się nie zmienią. Wypożyczanie książek nadal będzie bezpłatne. Więcej pieniędzy ma natomiast trafić do osób, które je tworzą i wydają.

Jak wskazuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dotychczasowy limit ustalono ponad 10 lat temu. Od tego czasu zmieniły się koszty pracy twórczej i działalności wydawniczej, a także sytuacja na rynku książki. Resort chce więc dostosować system rekompensat do obecnych realiów ekonomicznych.

Skąd wezmą się pieniądze dla twórców?

Środki na wypłaty nadal będą pochodzić z Funduszu Promocji Kultury. Nie zmieni się również instytucja odpowiedzialna za podział i przekazywanie pieniędzy. Nadal będzie się tym zajmować Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska, wyznaczane przez resort kultury w drodze konkursu.

System PLR funkcjonuje w Polsce w związku z wymogami wynikającymi z prawa Unii Europejskiej. Nowelizacja ma zwiększyć pulę pieniędzy przeznaczanych na rekompensaty i odpowiedzieć na postulaty środowiska literackiego.

Teraz ustawa po przyjęciu przez Senat bez poprawek czeka na dalszy etap procesu legislacyjnego. Samo głosowanie nie oznacza jeszcze, że nowe zasady zaczęły obowiązywać.

Polska wieś w czasach PRL. Ciężka praca, trudne życie i małe zmiany
Quiz - życie w PRL-u. To prawda czy fałsz? Komplet punktów tylko dla tych, którzy żyli za komuny
Pytanie 1 z 12
W czasach PRL-u kartki były wykorzystywane do reglamentowania niektórych towarów.

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki