Ustawa o KRS. Żurek ostrzega Nawrockiego przed wetem. Co dalej z sądami?

• Kluczowa nowelizacja ustawy o KRS ma na celu przywrócenie niezależności sądów, zmieniając sposób wyboru sędziów.
• Projekt zakłada, że 15 sędziów do KRS będzie wybieranych w wyborach bezpośrednich przez wszystkich sędziów, a nie przez Sejm.
• Minister sprawiedliwości ostrzega prezydenta, że weto doprowadzi do chaosu i spadnie na niego odpowiedzialność.
• Prezydent ma czas do 11 lutego 2026 roku na podjęcie decyzji, która zadecyduje o przyszłości polskiego sądownictwa.

O co toczy się spór? Kluczowe zmiany w ustawie o KRS

Krajowa Rada Sądownictwa to konstytucyjny organ stojący na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. To właśnie ona opiniuje kandydatów na sędziów, decyduje o ich awansach i przeniesieniach. Sposób wyboru jej członków od lat budzi ogromne kontrowersje i jest jednym z głównych punktów zapalnych w debacie o praworządności w Polsce.

Głównym celem nowelizacji przygotowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości jest przywrócenie niezależności KRS od władzy politycznej. Projekt zakłada fundamentalną zmianę w sposobie wyboru 15 sędziów wchodzących w skład Rady.

PiS stawia na Śliwkę. Będzie reprezentował partię na RBN ws. programu SAFE

• Dotychczasowy stan prawny: 15 sędziów-członków KRS jest wybieranych na czteroletnią kadencję przez Sejm. Rozwiązanie to było krytykowane przez krajowe i międzynarodowe środowiska prawnicze jako prowadzące do upolitycznienia Rady.
• Proponowane zmiany: Zgodnie z nową ustawą, 15 sędziów do KRS ma być wybieranych w wyborach bezpośrednich i tajnych przez wszystkich sędziów w Polsce. Procedurę wyborczą miałaby organizować Państwowa Komisja Wyborcza, co ma zagwarantować jej transparentność i apolityczność.

Zdaniem resortu sprawiedliwości, takie rozwiązanie oddaje proces wyboru sędziów w ręce samego środowiska sędziowskiego, co jest standardem w wielu europejskich demokracjach i kluczowym warunkiem do odbudowy zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

"Za chaos odpowiedzialność spadnie na pana". Mocne słowa ministra

W obliczu zbliżającej się decyzji prezydenta, minister Waldemar Żurek opublikował w mediach społecznościowych nagranie, w którym bezpośrednio zwraca się do Karola Nawrockiego. Szef resortu sprawiedliwości nie ukrywa, że losy reformy leżą teraz wyłącznie w rękach głowy państwa.

„Przygotowaliśmy bardzo dobrą ustawę. Uporządkuje to, co się dzisiaj złego dzieje w wymiarze sprawiedliwości. Przełoży się to na skrócenie procesów. Przełoży się to na to, że obywatel, idąc do sądu, będzie wiedział, że za stołem sędziowskim zasiada sędzia” – ocenił Żurek.

Najmocniejszy fragment jego wypowiedzi to bezpośredni apel i jednocześnie ostrzeżenie skierowane do prezydenta: „Panie prezydencie, proszę podjąć propaństwową decyzję. Za chaos, jaki będzie trwał, jak pan to zawetuje, odpowiedzialność spadnie na pana”. Słowa te podkreślają ogromną wagę, jaką rząd przykłada do tej reformy, oraz wskazują na potencjalne konsekwencje braku podpisu pod ustawą.

Zegar tyka. Co się stanie, jeśli prezydent zawetuje ustawę?

Sytuacja jest niezwykle napięta również ze względu na kalendarz. Zgodnie z wciąż obowiązującymi przepisami, 11 lutego 2026 roku mija termin, w którym Marszałek Sejmu powinien ogłosić rozpoczęcie procedury zgłaszania kandydatów do KRS na nową kadencję. Jeśli prezydent Nawrocki nie podpisze nowej ustawy, Marszałek będzie zmuszony działać na podstawie starych, kwestionowanych regulacji.

Prezydenckie weto może doprowadzić do kilku negatywnych scenariuszy:

• Utrzymanie status quo: Oznaczałoby to, że Sejm ponownie wybierze sędziów do KRS, co utrwaliłoby stan krytykowany przez Komisję Europejską i międzynarodowe trybunały. To z kolei mogłoby pogłębić problem z uznawaniem wyroków polskich sądów za granicą.
• Pogłębienie chaosu prawnego: Kontynuowanie wyboru sędziów przez polityków będzie dalej podważać status sędziów powoływanych na wniosek tak wybranej KRS. Obywatele latami mogą nie mieć pewności, czy wyrok w ich sprawie został wydany przez prawidłowo obsadzony sąd.
• Paraliż decyzyjny: W przypadku weta, Sejm może je odrzucić większością 3/5 głosów. Jeśli jednak koalicji rządzącej nie uda się zebrać wymaganej większości, ustawa przepadnie, a proces reformy wymiaru sprawiedliwości zostanie zablokowany na długie miesiące.

Prezydent Karol Nawrocki ma kilka możliwości: może podpisać ustawę, zawetować ją lub skierować do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Każda z tych decyzji będzie miała fundamentalne znaczenie dla przyszłości polskiego sądownictwa i stanu praworządności.

Poniżej galeria zdjęć: Waldemar Żurek na przestrzeni lat. Tak zmieniał się minister sprawiedliwości