- Rok 2016 to czas kluczowych reform, jak 500 plus i obniżenie wieku emerytalnego, które zmieniły życie Polaków.
- Polska scena polityczna doświadczyła burzliwych sporów o Trybunał Konstytucyjny i masowych protestów, w tym "Czarnego Protestu".
- Wydarzenia międzynarodowe, jak szczyt NATO i ŚDM, oraz rywalizacja Kaczyński-Tusk, ukształtowały przyszłość kraju.
- Chcesz dowiedzieć się, jak te wydarzenia z 2016 roku wpłynęły na dzisiejszą Polskę? Przeczytaj artykuł!
Styczeń jest czasem podsumowań zeszłego roku i próby przewidzenia tego, co dopiero się wydarzy przez najbliższe 12 miesięcy. Czasem warto jednak sięgnąć pamięcią do przeszłości, by zobaczyć, jak zmienił się świat i jaki wpływ owe wydarzenia mają na dzisiejsze życie. Warto cofnąć się do 2016 roku, by przypomnieć sobie sprawy sprzed dekady, którymi żyła cała Polska.
Najważniejsze reformy
2016 rok był czasem, gdy do życia weszło kilka reform, bez których wiele osób nie wyobraża sobie dziś życia, jak na przykład start programu 500 plus (dziś 800 plus). Flagowy program rządu PiS wystartował 1 kwietnia, wprowadzając świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł na drugie i kolejne dziecko (oraz pierwsze przy spełnieniu kryteriów dochodowych). Na początku roku wprowadzono tzw. małą ustawę medialną, która zmieniła zasady powoływania władz TVP i Polskiego Radia. W grudniu 2016 roku zaś prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę przywracającą wiek emerytalny 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, a zmiana weszła w życie w 2017 r. Inna zmiana dotyczyła edukacji. Zapowiedziano i przygotowano likwidację gimnazjów oraz powrót do 8-letniej szkoły podstawowej, co wywoływało wówczas gorące dyskusje.
Protesty i konflikty
Przez cały 2016 rok trwał ostry spór o skład i funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego. Kluczowym momentem był wyrok z 9 marca, którego rząd odmówił opublikowania, co wywołało krytykę ze strony Komisji Europejskiej i Komisji Weneckiej.
W drugiej połowie roku odbył się "Czarny Protest". W październiku tysiące osób wyszły na ulice w proteście przeciwko obywatelskiemu projektowi ustawy zaostrzającej prawo aborcyjne ("Stop Aborcji"). Masowość demonstracji, tzw. Czarny Poniedziałek - 3 października, doprowadziła do odrzucenia projektu przez Sejm.
16 grudnia rozpoczęła się okupacja sali plenarnej przez opozycję, wówczas PO i Nowoczesną, w proteście przeciwko wykluczeniu posła Michała Szczerby i planom ograniczenia pracy dziennikarzy w Sejmie. Budżet na 2017 rok został przegłosowany w Sali Kolumnowej, co opozycja uznała za nielegalne.
Polska scena polityczna
W 2016 roku polska scena polityczna stabilizowała się z nowym układzie sił po wyborach w 2015 roku i wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Nowoczesna Ryszarda Petru, choć powstała w 2015, to rok 2016 był czasem jej intensywnej budowy i osiągania wysokich wyników w sondażach, momentami wyprzedzających PO.
W połowie 2016 roku z Platformy Obywatelskiej wykluczono lub odeszli znani politycy, m.in. Michał Kamiński, Stefan Niesiołowski i Jacek Protasiewicz, którzy we wrześniu 2016 r. utworzyli koło poselskie Europejscy Demokraci (późniejsza partia Unia Europejskich Demokratów).
W klubie Pawła Kukiza, Kukiz'15, dochodziło do pierwszych tarć, co skutkowało odejściem m.in. Kornela Morawieckiego i Małgorzaty Zwiercan (po incydencie z "głosowaniem na dwie ręce"), którzy założyli koło Wolni i Solidarni. Mimo braku mandatów w Sejmie, partia Razem w 2016 roku stała się liderem lewicowej opozycji ulicznej.
Mateusz Morawiecki, który do rządu wszedł w 2015 jako bezpartyjny minister rozwoju bezpartyjny, w marcu 2016 r. oficjalnie wstąpił do Prawa i Sprawiedliwości, co przypieczętowało jego polityczną drogę na szczyt. Z kolei partia Jarosława Gowina, Polska Razem, aktywnie budowała struktury w terenie, przyciągając lokalnych działaczy głównie z PO i Solidarnej Polski.
Wydarzenia międzynarodowe
W lipcu Polska gościła przywódców państw NATO, w tym Baracka Obamę. Podjęto kluczowe decyzje o wzmocnieniu wschodniej flanki Sojuszu poprzez rozmieszczenie grup bojowych w Polsce i krajach bałtyckich. W lipcu miało miejsce także inne ważne wydarzenie. W Krakowie bowiem odbyły się Światowe Dni Młodzieży z udziałem papieża Franciszka. Wydarzenie to, choć religijne, miało duży wymiar wizerunkowy i polityczny dla państwa.
Donald Tusk i Jarosław Kaczyński
Jako prezes Prawa i Sprawiedliwości, Jarosław Kaczyński był uznawany za najważniejszego stratega i realnego decydenta w kraju, mimo że nie pełnił oficjalnej funkcji w rządzie, kiedy premierem była Beata Szydło. Nadzorował kluczowe reformy, w tym program Rodzina 500 plus oraz zmiany w systemie sądownictwa i Trybunale Konstytucyjnym. Otrzymał tytuł "Człowieka Wolności 2016" tygodnika "wSieci", co podsumowało jego wpływ na zmiany w Polsce po 2015 roku. Jednocześnie budził skrajne emocje – w tym samym roku przeciwnicy zaostrzenia prawa aborcyjnego przyznali mu prześmiewczy tytuł "Heroda roku".
Donald Tusk pełnił funkcję "prezydenta Europy" w Brukseli, mierząc się z jednymi z największych kryzysów w historii Unii Europejskiej. Rok 2016 był zdominowany przez referendum w Wielkiej Brytanii. Tusk prowadził negocjacje z rządem Davida Camerona przed referendum, a po głosowaniu (23 czerwca) koordynował spotkania liderów 27 państw UE, aby zapobiec rozpadowi wspólnoty. Kontynuował także prace nad wdrożeniem porozumienia z Turcją w celu zahamowania fali uchodźców zmierzających do Europy. Choć lider PO przebywał w Brukseli, pozostawał aktywnym recenzentem działań rządu PiS. W grudniu 2016 r. zasugerował, że jego powrót do polskiej polityki jest "do rozważenia", co wywołało falę spekulacji w kraju.
W 2016 roku obaj politycy rzadko spotykali się osobiście, ale ich wzajemne oskarżenia były stałym elementem debaty publicznej. Jarosław Kaczyński sugerował m.in., że Donald Tusk powinien ponieść odpowiedzialność za katastrofę smoleńską, co budowało napięcie wokół planowanego na 2017 rok głosowania nad przedłużeniem kadencji Tuska w Brukseli.
W naszej galerii zobaczysz, jak zmieniał się Jarosław Kaczyński:
Podcasty
Playlisty tematyczne
